معراج سلطانمحمد و ﺑرگرفتگی آن در سه نقاشی معاصر ایران با رویکرد بیشمتنیت ژنت | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 59، مهر 1400، صفحه 61-73 اصل مقاله (560.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2020.5312.2456 | ||
| نویسندگان | ||
| منیژه کنگرانی فراهانی1؛ بهمن نامورمطلق* 2؛ محمد علی خبری3؛ محمدرضا شریف زاده4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. | ||
| 2دانشیار، گروه زبان شناسی و نشانه شناسی، دانشگاه شهید بهشتی رییس دانشگاه استاد فرشچیان | ||
| 3عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنرجهاد دانشگاهی | ||
| 4دانشیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز | ||
| چکیده | ||
| مروری بر تاریخ هنر نقاشی نشان از توجه هنرمندان به دیگر آثار هنری از پیش موجود و اقتباس و الهام یا کپیبرداری از آنها دارد. این امر به دلایل مختلفی انجام میپذیرد که از مهمترین آنها میتوان به شیوههای آموزش و تجربهاندوزی یا نقد و تفسیر اشاره کرد. هنرمندان و نقاشان معاصر ایرانی نیز امروزه با الهام از دیگر آثار هنری به ویژه نگارگری سنتی به خلق آثار نوین میپردازند که میتواند عاملی در پیوستگی هنر معاصر با هنر سنتی ایران و انتقال مضامین و تجارب و سنتهای هنری گذشتگان باشد. هدف از این پژوهش بررسی نحوه برگرفتگی سه نقاش معاصر از نگاره معراج سلطانمحمد تبریزی و تجارب و مضامین به کاربرده شده ایشان برای خلق اثرو معنای نوین از این نگاره است و به این پرسشها پاسخ میدهد: چه رابطهای میان نگاره سلطانمحمد و آثار اقتباس شده از آن وجود دارد؟ روابط بیش متنی در هر یک از این آثار از چه سازوکاری برخوردار است و چگونه معنای جدید تولید کرده اند؟ برای این منظور از روش بیشمتنیت ژنتی و گونهشناسی این روابط استفاده خواهد شد تا بتوان به مطالعه، تدقیق و تحلیل نمونههایی از هنر معاصر ایران پرداخته و از ویژگیهای آن رمزگشایی کرد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و با گردآوری اطلاعات از طریق منابع اسنادی و مطالعهٔ کتابخانهای و نیز مشاهده مستقیم آثار هنری صورت پذیرفته است. در نهایت مشخص میشود که نقاشان معاصر با الهام و برگرفتگی از یک نگاره و تغییر در کیفیت و کمیت آن و با بهرهگیری از دادههای همزمانی، میتوانند آثار متعدد و نوینی در قالب و سبک شخصی خود بیافرینند که ضمن پیوند با سنت نگارگری ایرانی اسلامی، بازتاب دغدغهها و جهانبینی هنرمندان معاصر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیشمتنیت؛ گونهشناسی؛ نگاره معراج؛ سلطانمحمد؛ نقاشی معاصر ایران | ||
| مراجع | ||
|
آلن ،گراهام، (1380)، "بینامتنیت"، پیام یزدانجو، تهران، نشر مرکز
آژند،یعقوب،(1384)، مکتب نگارگری تبریز، قزوین و مشهد، تهران، انتشارات فرهنگستان هنر.
دهخدا، علی اکبر؛ لغت نامه
خیال ایرانی، سلطانمحمد در خاطر و خیال نقاشان(1384) کتاب مجموعه آثار با مقدمه مصطفی گودرزی،تهران، انتشارات فرهنگستان هنر.
شین دشتگل، هلنا(1389)، معراج نگاری نسخههای خطی تا نقاشیهای مردمی، تهران،انتشارات علمی و فرهنگی.
کنگرانی، منیژه(1394)، تحول شمایل نگاری پیامبر از گذشته تاکنون بر اساس نگارههای مصور معراج،مجموعه مقالات همایش قرآن کریم و هنر،به کوشش مجید سرسنگی و علی اصغر شیرازی، تهران،نشر مطالعات بینا رشته ای.
کنگرانی. منیژه (1388) فرایند بیش متنیت در نقاشی، نامه هنرهای تجسمی و کاربردی ، سال دوم شماره 4، صص 29-41.
کنگرانی. منیژه و نامور مطلق و دیگران (1398) برگرفتگیهای نقاشى معاصر ایران از یک نگاره بهزاد (گریز یوسف از زلیخا)، رهپویه هنر شماره 2 صص35-27 .
مکاریک، ایرنا ریما، (1384)، دانشنامه نظریههای ادبی معاصر، ترجمه مهران مهاجر، محمد نبوی، تهران، نشر آگه.
نامورمطلق، بهمن (1391) گونهشناسی بیشمتنی، فصلنامه پژوهشهای ادبی، سال 9 شماره 38،صص139-152.
------------ (1390)، درآمدی بر بینامتنیت، نظریهها و رویکردها، تهران، سخن، چاپ اول.
------------ (1395)، بینامتنیت از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم)نظریهها و کاربردها)تهران، سخن، چاپ اول.
------------ (1386)، ترامتنیت مطالعۀ روابط یک متن با دیگر متنها، پژوهشنامه علوم انسانی: شماره56،صص83-99.
نوروزی نسترن و بهمن نامور مطلق(1397) خوانش بیشمتنی چهار اثر برگزیدهٔ تصویرسازی کلودیا پالماروسی با پیشمتنهایی از نقاشی ایرانی نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی دوره 23، شماره 1، صص 5-16
نظامی گنجوی، الیاس. 1313 – 1318،خمسه (مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت پیکر، شرفنامه و اقبالنامه)، تصحیح محمد وحید دستگردی، تهران، مؤسسه مطبوعاتی علمی، چاپ اول.
یزدانجو، پیام (1381)به سوی پسا مدرن، تدوین و ترجمه، تهران، نشر مرکز.
یزدان پناه، مریم. فاطمه کاتب، ابوالقاسم دادور، منصور حسامی کرمانی(1398) خوانش ترامتنی چهار اثر از هنرمند معاصر آیدین آغداشلو، کیمیای هنر،شماره 29،صص72-83.
Genette, Garard (1997): Palimpsests: Literature in the Second degree, Channa Newman and Claude
Doubinsky (Trans), University of Nebraska Press, Lincoln NE and London. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,537 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,306 |
||