ارتباط موضوع و رنگ در کاشینگارههای عاشورایی تکیه معاونالملک کرمانشاه | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 57، فروردین 1400، صفحه 5-23 اصل مقاله (2.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2021.5507.2509 | ||
| نویسندگان | ||
| آتنا شیرزادی* 1؛ محمد درویشی2؛ داود بکائیان3 | ||
| 1کارشناس ارشد ارتباط تصویری(گرافیک)،شهرکرمانشاه، استان کرمانشاه، | ||
| 2استادیار گروه گرافیک، دانشکده هنر دانشگاه نیشابور، شهر نیشابور، استان خراسان رضوی. | ||
| 3کارشناس ارشد مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه نیشابور، شهر نیشابور، استان خراسان رضوی | ||
| چکیده | ||
| تکیه معاونالملک کرمانشاه یکی از بناهای زیبا و باشکوه دورهی قاجار از جهت غنای تصاویر و تنوّع رنگ در هنر کاشیکاری ایران است .در این بنا، علاوه بر کاشیهای تزئینی معمول بناهای تاریخی، بخش اعظم نگارههای منقوش بر کاشیها با توجه به کارکرد تکیه، قصص قرآنی و حوادث مرتبط با عاشوراست. بر این اساس، انتظار آن است که متناسب با این نوع نگارهها جهت به تصویرکشیدن آنها از رنگهای خاصی نیز استفاده شده باشند که متناسب با کارکرد و فضای کلی تکیه باشند. با توجه به تنوع موضوعات و تعدد کاشینگارهها، به جهت محدودتر کردن دامنهی پژوهش، در این مقاله صرفاً به تبیین ارتباط موضوع و رنگ در کاشینگارههای عاشورایی تکیه با هدف تبیین تأثیر این موضوع بر انتخاب رنگ کاشینگارهها پرداخته شده است. بنابراین سعی شده است به این سوال پاسخ داده شود که انتخاب رنگ کاشینگارههای عاشورایی تکیه معاونالملک کرمانشاه چه ارتباط بصری و مفهومی با موضوع این کاشینگارهها دارد؟ این پژوهش از نوع تحقیقات توسعهای است و از منظر بررسی دادهها، روش تحقیق بهصورت کمّیوکیفی است که با بررسی همهی کاشینگارههای عاشورایی دردسترسِ بخش زینبیه تکیه انجام پذیرفته است. با استخراج دادههای کمّی حاصل از میزان استفاده از رنگ در این کاشینگارهها با توجه به نتایج آماری بهدستآمده به کمک علم پردازش تصویر، این نتیجه حاصل شده است که گرچه انتخاب رنگ در کاشینگارههای عاشورایی تکیه معاونالملک متأثر از رنگهای غالبِ مورداستفادهی دوره قاجار است اما بیشترین درصد رنگهای بهکاررفته در کاشینگارههای عاشورایی، از خانواده رنگهای خاکستری (Gray) هستند که انتخاب آنها به دلیل کارکرد اصلی تکیه به عنوان مکان عزاداری اباعبدالله (ع) بوده است. بنابراین انتخاب رنگهای بهکاررفته در کاشینگارههای عاشورایی، علاوه بر حفظ تداوم سنت رنگیِ کاشیکاری دورهی قاجار، ارتباط مستقیمی با موضوعات و مفاهیم کاشینگارههای عاشورایی تکیه معاونالملک دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کاشینگاره؛ رنگ؛ تکیه معاونالملک؛ کرمانشاه؛ عاشورا | ||
| مراجع | ||
|
آژند، یعقوب، دیوارنگاری در دوره قاجار، مجله هنرهای تجسمی، 25، 1385، 41-43. آیتاللهی، حبیبالله، 1376، مبانی نظری هنرهای تجسمی، تهران، سمت. پنجه باشی، الهه و فرهد، فرنیا، مطالعه نقوش مذهبی در کاشیهای تکیه معاونالملک، فصلنامه علمی نگارینه هنر اسلامی، 7و8، 1394، 15-29. پیرنیا، محمد کریم، 1381، مصالح ساختمانی، آژند، اندود، آمود در بناهای کهن ایران، تهران، انتشارات سازمان فرهنگی. خورشیدی، سید هادی، 1396، کاشیکاری در حرم مطهر رضوی، مشهد، بهنشر. دارابی، طناز،1393، بررسی دیوارنگارههای تکیه معاونالملک کرمانشاه به سه اصل تعامل دیوارنگاری (معماری، مخاطب و محیط)، پایاننامهی منتشرنشده کارشناسیارشد نقاشی، دانشگاه سوره. ریاضی، محمدرضا، 1395، کاشیکاری قاجاری، تهران، یساولی. زارعی، محمدابراهیم و حیدری باباکمال،یداله، تأملی بر تنوع مضامین هنری و منشأ کاشیهای قاجاری تکیه معاونالملک کرمانشاه، نشریه هنرهای زیبا، 68، 1395، 53-64. زندهزبان، آزاده، 1393، شمایلنگاری واقعه عاشورا بر روی کاشیهای تکیه معاونالملک کرمانشاه، پایاننامهی منتشرنشده کارشناسیارشد دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکدهی هنر و معماری، یزد. سالاری طالقانی، معصومه، 1389، بررسی تطبیقی نقوش کاشیکاری عصر صفویه و قاجار، پایاننامهی منتشرنشده کارشناسیارشد پژوهش هنر دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکدهی هنر و معماری، تهران. سیف، هادی، 1389، نقاشی روی کاشی، تهران، سروش. شکاری نیری، جواد و طاووسی، محمود، کاشی قاجاری ابداع نوینی از هنرهای کاربردی در معماری ایران، مجله مطالعات ایرانی، 14، 1387، 147-160. شهبازی، سیاوش و شهبازی، سروش، تکیه معاونالملک جلوهگاه هنرمذهبی و حماسی و چهرههای تاریخی ایران، کتاب ماه هنر، 103-104، 1386، 51-46. شیرازی، ماهمنیر و موسویلر، اشرفالسادات، بازیابی لایههای هویتی در هنر دوره قاجار مطالعه موردی روی کاشیهای دوره قاجار، فصلنامه علمی- پژوهشی نگره، 41، 1396، 17-29. عزتی، نسیم، 1394، تحلیل رنگ در کاشینگارههای تکیه معاونالملک، اولین همایش بینالمللی و سومین همایش ملی معماری، عمران و محیط زیست شهری، بازنگری 20/2/1399، Civilica.com. فریه، ر.دبلیو، 1374، هنرهای ایران، ترجمه پرویز مرزبان، تهران، پژوهش فرزان روز. گنزالز، رافائلسی، وودز، ریچارد ای وودز، 1394، پردازش تصویر دیجیتال، ترجمهی سید ایوب میرطاووسی، تهران، نیاز دانش. مهدیآبادی، ملیحه و خدیوی، سیامک، تغییرات در معماری و تزیینات تکیه معاونالملک، فصلنامه علمی- پژوهشی اثر، 33تا34، 1381، 100-145. نامدار، رمضان (1390). مطالعه تحلیلی قابلیتهای کاربردی نقاشیهای عاشورایی تکیه معاونالملک در تصویرسازی (پایاننامهی منتشرنشده کارشناسیارشد تصویرسازی). دانشگاه شاهد، تهران. نوروزی، نسترن، خوانش جامعهشناختی مضامین کاشیهای تکیه معاونالملک. دوفصلنامه علمی پزوهشی جامعهشناسی هنر و ادبیات، دورهی 1، دوم، 1396، 213-252. نوروزی، نسترن و دادور، ابوالقاسم، تطبیق زیباییشناختی دیوارنگاریهای مذهبی (واقعه کربلا) بقعه شاه زید و تکیه معاونالملک در تعامل با تعزیه، مجله علمی پژوهشی نگره، 48، 1397، 87-104. Giovanni Curatola, Gianroberto Scarcia, (2007), The art and archieture of persia, Newyork, Abbeville. Relationship between subject and color in Ashura tiles on Tekye Moaven al molk, Kermakshah | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,269 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,443 |
||
