مقایسه خردهگفتمانهای اسلامگرا در ایران (57-1332)؛ از سیاست گریزی تا سیاست ورزی | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 4، دوره 8، شماره 17، مهر 1399، صفحه 833-114 اصل مقاله (799.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2021.5430.1918 | ||
| نویسندگان | ||
| جلیل دارا* 1؛ مجید پیروز2 | ||
| 1استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، شناخت و معرفی کلی از وضعیت گفتمان اسلامگرا در فاصله زمانی سال های 57-1332 ش است. گفتمان اسلامگرا در این دوره متشکل از خردهگفتمانهایی بود که هرکدام واجد دال مرکزی و دالهای شناور بودند. نسبتی که هر یک از این خردهگفتمانها با حوزه سیاست داشتند، به نوعی تعیینکننده میزان نقشآفرینی آنها در شکلگیری انقلاب اسلامی است. این پژوهش ضمن تحلیل خردهگفتمانهای مذکور از منظر نظریه گفتمان لاکلا و موفه، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که خردهگفتمانهای اسلامگرا در سالهای 57-1332ش چه نسبتی با حوزه سیاست داشتند. یافتههای پژوهش نشان میدهد از میان هفت خردهگفتمان اسلامگرا در دوره مذکور، خردهگفتمانهای اسلام حوزوی و حجتیه، سیاست گریز و خردهگفتمانهای اسلام فقاهتی، ملیگرا، مبارز، سوسیالیسم و چپ مسلحانه، سیاستورز بودند. از طرفی همه خردهگفتمانهای اسلامگرای سیاستورز در انتخاب دال مرکزی متفاوت از یکدیگر بودند، اما در مواردی در دالهای شناور شباهت داشتند. روش این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و بر اساس مطالعه اسنادی-کتابخانهای است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گفتمان؛ خردهگفتمان؛ اسلامگرایی؛ سیاستگریز؛ سیاستورز | ||
| مراجع | ||
|
- آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی. پرونده تظاهرات 15 خرداد. کدبازیابی: 2207. سند شماره 12. - اخوان کاظمی، مسعود، صادقی، سیدشمسالدین و دهقانی، رضا. (1394)، «تحلیل نقش امام خمینی در تحقق استعلای گفتمان اسلامگرایی در جریان انقلاب اسلامی ایران». فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی. سال 12. شماره 42. صص 9-26. - ازغندی، علیرضا (1389)، تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران (1357-1320). تهران: انتشارات سمت. چاپ ششم. - امامی، محمدمهدی.( 1382)، زندگینامه آیتاللهالعظمی سیدمحمّدرضا گلپایگانی قدّسسرّه به روایت اسناد. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. - امیری، حکیمه. (1386)، تاریخ شفاهی هیئتهای مؤتلفه اسلامی. تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی. - بازرگان، مهدی. (1391)، مجموعه آثار. تهران، بنیاد فرهنگی مهندس مهدی بازرگان. ویرایش دوم. - باقی، عمادالدین. (1363)، در شناخت حزب قاعدین زمان. تهران، نشر دانش اسلامی. چاپ سوم. - تاجیک، محمدرضا. (1379)، گفتمان و تحلیل گفتمانی (مجموعه مقالات). تهران: فرهنگ گفتمان. - تربتیسنجابی، محمود. (1375)، قربانیان باور و احزاب سیاسی در ایران. جلد دوم. تهران: انتشارات آسیا. - جاسبی، عبدالله.( 1377)، تشکل فراگیر مروری بر یک دهه فعالیت حزب جمهوری اسلامی. جلد اول. تهران: انتشارات مرکز علمی دانشگاه آزاد اسلامی. - جعفریان، رسول. (1390)، جریانها و سازمانهای مذهبی- سیاسی ایران (از روی کارآمدن محمدرضاشاه تا پیروزی انقلاب اسلامی): سالهای 1357-1320. تهران: علم. - حجتیکرمانی، محمدجواد.( 1370) ،«حزب ملل اسلامی، خاطرات و تحلیل»، فصلنامه تاریخ و فرهنگ معاصر. سال اول. شماره دوم. زمستان. صص234-202. - حسنزاده، اسماعیل (1382)، «تحلیلی بر دیدگاهها و اندیشههای حزب ملل اسلامی». فصلنامه متین. شماره 21. صص 97-61. - حسینیزاده، سیدمحمدعلی. (1389)، اسلام سیاسی در ایران. قم: انتشارات دانشگاه مفید. چاپ دوم. - خسروشاهی، سیدهادی.(1389)، زندگی و مبارزه نواب صفوی. به کوشش محمود خسروشاهی. تهران: انتشارات اطلاعات. چاپ دوم. - خسروشاهی، سیدهادی. (1375)، فدائیان اسلام، تاریخ، عملکرد، اندیشه. تهران: انتشارات اطلاعات. - خمینی، امام (روح الله). (1378)، صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س). چاپ اول. - رنجبرکرمانی، علیاکبر. (1381)، مسی به رنگ شفق (خاطرات بجنوردی). تهران: نشر نی. - سمیعی اصفهانی، علیرضا و کیانی، امران.(1394)، «پیروزی و ناکامی گفتمان اسلام سیاسی (تجربهای متفاوت در ایران 1979 و مصر 2011». فصلنامه سیاست. سال 1394، دوره 45. شماره 2. صص 269-287. - صابر، هدی. (1388)، سه همپیمان عشق. تهران: نشر صمدیه. - علامه طباطبایی و دیگران.( 1341)، بحثی درباره مرجعیت و روحانیت. تهران: شرکت سهامی انتشار. - علیپور گرجی، محمود.(1394)، گفتمانهای سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. - فوزی، یحیی.(1387)، «بررسی تطبیقی خردهگفتمانهای سیاسی اسلامگرا در ایران قبل از انقلاب اسلامی و تأثیر آنها بر شکلگیری نظام سیاسی بعد از انقلاب». فصلنامه علوم اجتماعی. سال 1387، دوره 15. شماره 43. صص 39-87. - فیرحی، داود.( 1393) فقه و سیاست در ایران معاصر: جلد دوم: تحول حکومتداری و فقه حکومت اسلامی. تهران: نشر نی. - مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات. (1378) انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، کتاب پنجم. تهران. - مقدم، کاظم.(1390)، خشونت قانونی: از سلطنت محمدرضا پهلوی تا پیروزی انقلاب اسلامی. جلد اول. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س). موسسه چاپ و نشر عروج. - منتظری، حسینعلی.(1416)، البدر الزاهر فی صلاه الجمعه و المسافر: تقریراً لابحاث سماحه آیتاللهالعظمی الحاج آقاحسین الطباطباییالبروجردی قدّسسرّه. قم: دفتر آیتالله منتظری. چاپ سوم. - منوچهری، عباس.(1393)، رهیافت و روش در علوم سیاسی. تهران: انتشارات سمت. چاپ ششم. - موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.(1389)، سازمان مجاهدین خلق؛ پیدایی تا فرجام (84-1344) خلاصه دوره سه جلدی. تهران. - موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.(1385)، نشست تخصصی حزب ملل اسلامی. تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی. - نجاتی، غلامرضا.(1371)، تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران (از کودتا تا انقلاب): جلد اول. تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا. چاپ سوم. - نجاتی، غلامرضا.(1375)، خاطرات بازرگان: شصت سال خدمت و مقاومت. تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا. - نکوروح، محمود.(1377)، نهضت خداپرستان سوسیالیست. تهران: انتشارات چاپخش. - نهضت آزادی ایران.(1361)، اسناد نهضت آزادی ایران (4-1340)؛ جلد ا: بیانیهها و تفسیرهای سیاسی. - یورگنسن، ماریان و فیلیپس، لوئیز(1393)، نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی. چاپ چهارم. - Abrahamian, Ervand,(1982) Iran Between Two Revolutions, Princeton University Press. - Chehabi, H. E (1990), Iranian politics and religious modernism: The liberation movement of iran, Cornell University Press. - Foran, John. (1992),Fragile, Resistence: Social Transformation In Iran From 1500 To The Revolution, Westview Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 860 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 741 |
||
