آینده پژوهی وقف های جدید در تمدن نوین اسلامی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 6، مهر 1399، صفحه 69-96 اصل مقاله (703.49 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2021.13991.1076 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا پورشعبانیان* | ||
| دکتری تخصصی باستان شناسی (هنر و معماری اسلامی) ، تهران، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| چکیده | ||
| در تمدن نوین اسلامی،نهاد وقف از دو منظر عبادی و اقتصادی جایگاه ویژه ای دارد.علیرغم این جایگاه متاسفانه در گذر ایام عین مال موقوف به ویژه درمورد املاک ثبت شده باعث شده بخشی از سرمایه ملی از گردش بیفتد و گاهاً بیمبالاتی متولیان وقف و اختلالات موقوف نیز باعث شده این نهاد مذهبی نتواند جایگاه حقوقی و اجتماعی خود را به نحو مطلوبی انجام دهد،تا اثرات مطلوب آن در حیطه عمرانی و رفاهی شامل جامعه اسلامی شود.نوشتار حاضر،پژوهشی بنیادی-نظری با رویکردی کاربردی به شیوه توصیفی-تحلیلی و مستند به منابع مکتوب است وهدف آن بررسی ارکان نهاد وقف در جهت احیاو گسترش تمدن نوین اسلامی است تا از این طریق جایگاه این نهاد در رقابتهای تمدنی در عرصه های بزرگ جهانی مشخص گردد.در راستای هدف فوق و برای تسهیل در وضع کنونی و نیل به سوی آینده درتمدن نوین اسلامی نقاط ضعف و قوت نهاد وقف در دنیای فعلی بایستی مورد بررسی قرار گیردتا درحرکت به سوی آینده این نقاط اصلاح گردند،و تهدیدهای پیشرو به فرصت های نوینی تبدیل گردند،تا بتوان تمدن اسلامی رابه جایگاه خود درعرصه رقابت،اقتصادو تجارت رساند.نیل به این هدف از طریق تجزیه تحلیل دقیق ارکان نهاد وقف در بُعد فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی و بهرهبرداری به دست خواهد آمد،تا جوامع اسلامی با دیدروشنتر و راهبردهای اصولیتر در حوزه مدیریت به سمت اهداف نوین در حرکت به سوی آینده گام بردارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمدن اسلامی؛ تمدن نوین اسلامی؛ جامعه اسلامی؛ نهاد وقف؛ آینده پژوهی | ||
| مراجع | ||
|
اکبری، مرتضی و رضایی، فریدون(1393)، واکاوی شاخصههای تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری (مدظله)، فصلنامه الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی، سال سوم، شماره پنجم، پاییز و زمستان، از صص 85-108. آجرلو، اسماعیل، کوشکی، محمدصادق(1391)، وقف نماد رشد انسانی در جامعه دینی، سایت راسخون. بهمنی، محمد(1394)، راهبردها و راهکارهای فرهنگی تحقق تمدن زمینهساز، فصلنامه پژوهشهای مهدوی، شماره 14، پاییز، از صص 5-22. پارسامهر، تقی(1398)،گذار به تمدن نوین اسلامی از طریق تابآورسازی جامعه ایرانی در مقابل عدم قطعیتهای آینده، دو فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، دوره 2، شماره 2، پاییز و زمستان، از صص 117-150. حضرت آیتالله سید علی خامنهای(مدظله)، بیانات، سایت khamenei.ir. جهانیان، ناصر(1396)، چارچوب طراحی اقتصاد وقف، فصلنامه جستارهای اقتصادی، شماره 27، بهار و تابستان، صص 107-130. جمعی از نویسندگان(1376)، اخلاق اقتصادی، جلد 2، تهران: مرکز تحقیقات اسلامی. حائری(یزدی)، محمدحسن(1334)، وقفدرفقهاسلامیونقشآندرشکوفاییاقتصاداسلامی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی. حرعاملی، محمدبنحسن(1411ه.ق)، وسائل الشیعه، جلد 19، قم: آل البیت. خانمحمدی، علیاکبر(1360)، گنج و گنجینه، قم: کتابخانه عمومی آیتالله مرعشی نجفی. خمینی، روح الله(1385)، تحریرالوسیله، جلد 2، مترجم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(س). خزایی، حسین(1397)، تمدن نوین اسلامی، عبور از مدیریت استراتژیک، دو فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، دوره1، شماره 2، پاییز و زمستان، از صص 96-113. داداشیآذر، رسول و شفیعی، جمال(1394)، آسیبها و عوامل بروز انحراف در روند نیل به تمدن نوین اسلامی، فصلنامه بین رشتهای دانش راهبردی، شماره 19، تابستان، از صص 55-74. سوری، حجت الله و یاوری، کاظم(1383)، بررسی وضعیت بهرهبرداری اقتصادی از رقبات منفعتی اداره اوقاف جنوب شهر تهران، فصلنامه نامه مفید، شماره 45، آذر و دی، از صص 111- 138. صدراییخویی، علی(1389)، کتابخانه وقفی شیخ الاسلام خویی، فصلنامه وقف میراث جاویدان، شماره 69، بهار، از صص 49-74. عبادی، صادق- و خسروی، محمدعلی(1386)، مجموعه مقالات ساختار وقف در جهان اسلام، تهران: سازمان اوقاف امور خیریه. عبدالمحسن، محمدالعثمان(1383)، نگاه استراتژیک به ترویج نقش توسعهای وقف، مترجم: جلیل قنواتی، فصلنامه وقف میراث جاویدان، شماره 47-48، پاییز و زمستان، از صص2-9. عظیمی، حبیبالله(1396)، تجزیه و تحلیل محتوای حواشی 100 نسخه خطی از مجموعه اهدایی مقام معظم رهبری به کتابخانه آستان قدسرضوی، فصلنامه کتابداری و اطلاع رسانی، شماره 79، پاییز، از صص 3-22. غلامیمقدم، براتعلی(1394)، بررسی آماری و نمونهای جلدهای نفیس کتابخانه آستان قدس رضوی، فصلنامه اوراق عتیق، شماره 4، از صص 119-220. فرمهینیفراهانی، محسن(1395)، الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 67، پاییز، از صص 83-102. فوادیان، محمدرضا(1351)، وقف مهدوی، تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(علیهالسلام). قاسمی، حاکم(1396)، تمدن اسلامی در مرحله گذار؛ ضرورت آیندهنگاری و راهبردپردازی برای ساختن تمدن نوین اسلامی، فصلنامه آینده پژوهی، شماره سوم، پاییز و زمستان، از صص 3-21. قوامی، سید صمصام الدین(1383)، مدیریت از منظر کتاب و سنت، قم: دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری. کاظمی، سیدآصف(1397)، چشمانداز تمدننویناسلامی، دو فصلنامه مطالعاتبنیادین تمدن نوین اسلامی، دوره1، شماره 2، پاییز و زمستان، از صص 25-49. ملایی پورقرجهداغی، جواد(1384)، وقف سرمایهای ماندگار، تهران: مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما. قمی، عمید(1354)، کتابخانههای عمومی شهر قم، فصلنامه وحید، شماره 185، آبان، از صص 823-826. ملک محمدی، حسن و گودرزی، غلامرضا(1394)، بسترها و ابزارهای مقوم راهبردی در نیل به تمدن نوین اسلامی، فصلنامه مطالعات بین رشتهای مطالعات راهبردی، شماره 19، تابستان، از صص 95-114. مرعشی، سیدمحمود(1397)، موقوفات ماندگار(بخش اول) و (بخش دوم) نسخههای خطی وقفی حضرت آیتالله العظمی مرعشی نجفی به کتابخانه آستان مقدس حضرت معصومه(س)، فصلنامه میراث شهاب، شماره 92 و 93، از صص 4-88 و صص 3-96. یگانه، راحله(1393)، نقش وقف در توسعه کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی(مطالعه موردی سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی)، نشریه الکترونیکی سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، شماره 24-25، پاییز و زمستان، از صص 1-23. یوسفیفر، شهرام و یداللهپور، معصومه(1394)، مؤسسات وقفی در حیات بازار سنتی آمل، فصلنامه وقف میراث، جاویدان، شماره 90، تابستان، از صص 63-86.
وبسایت پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیتاللهالعظمی سبحانی (1390)، «ضرورت تشکیل حکومت»، www.tohid.ir دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای، مجموعهی بیانات مقام معظم رهبری، «تمدن نوین اسلامی»،www.khamenei.ir مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (1392)، «ولایت فقیه»، www.imam-Khomeini.ir
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,084 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 800 |
||
