نقش قدرت در تأسیس تمدن نوین اسلامی در اندیشه امام خمینی | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 2، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 5، مرداد 1399، صفحه 29-58 اصل مقاله (605.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2021.14006.1075 | ||
| نویسندگان | ||
| نجف لک زایی1؛ علی الهامی2؛ رضا لک زایی* 3 | ||
| 1استاد علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام، قم، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| 2عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران | ||
| 3دکتری انقلاب اسلامی و پژوهشگر پژوهشگاه بین المصطفی(ص)، قم، جمهوری اسلامی ایران | ||
| چکیده | ||
| امام خمینی سرشتی سراسر سیاسی برای اسلام ناب محمدی و نه اسلام آمریکایی قائل است و معتقد است که مسلمانان باید سنگرهای کلیدی جهان را فتح کنند. این فتح با تشکیل تمدن نوین اسلامی میسر است(اهمیت). از آنجا که قدرت نقشی کلیدی در تأسیس و حفاظت از تمدن دارد، مسئله مقاله، بررسی نقش قدرت در تأسیس تمدن نوین اسلامی در منظومه فکری امام خمینی است(مسئله). از منظر امام خمینی، تمدن فقط دارای ابعاد مادی و سخت نیست، بلکه بر اساس دستگاه هستی شناسانه و انسانشناسانه ایشان، تمدن علاوه بر بعد مادی، دارای لایههای باورها، گرایشها و رفتارها و ساختارها میباشد. این سه لایه کاملاً درهم تنیده هستند و ساختارها را پدید میآورند(چارچوب نظری). قدرت فرهنگی ناظر به لایه باروها و گرایشها، قدرت سیاسی و اقتصادی ناظر به لایه باورها و رفتارهاست. قدرت فرهنگی از سایر ارکان تمدن مهمتر است و به عنوان زیربنای سایر ارکان میباشد و با تقویت قدرت فرهنگی، قدرت اقتصادی و سیاسی، افزایش مییابد و با تضعیف فرهنگ و قدرت فرهنگی، سایر ارکان تضعیف میشوند. در عین حال، اگر قدرت اقتصادی یا قدرت سیاسی هم تضعیف شوند، تشکیل تمدن با چالش مواجه میشود(یافتهها). از منظر امام خمینی، آبشخور فرهنگ، اسلام است و اسلام، نه یکی از عناصر تمدن، که خود تمدنساز میباشد. مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیلی ـ اکتشافی و بهرهگیری از روش دلالت مطابقی و التزامی که از دانش منطق و اصول فقه اخذ شده، این رویکرد را در اندیشه سیاسی امام خمینی بررسی نموده است(روش). | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمدن نوین اسلامی؛ امام خمینی؛ قدرت اقتصادی؛ قدرت فرهنگی؛ قدرت سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
امام خمینی، سید روح الله(1378). صحیفه امام، تهران: چاپ چهارم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(اکثر جلدها). امام خمینی، سید روح الله(1389). شرح چهل حدیث، چاپ پنجاه و یکم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. امام خمینی، سید روح الله(1377). شرح حدیث جنود عقل و جهل، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی. امام خمینی، سید روح الله (1381). تقریرات فلسفه امام خمینی، تقریر عبدالغنی اردبیلی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی امامی، جواد(1381). خاطرات علی اکبر مسعودی خمینی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. آشوری، داریوش(1393). تعریفها و مفهوم قرهنگ، تهران: آگه. جانعلی زاده چوب بستی، حیدر(1386). جامعهمتمدنازدیدگاهامامخمینی، مطالعات ملی، شماره 29، بهار. جوادی آملی، عبدالله (1388). اسلام و محیط زیست، قم: مرکز نشر اسراء. حر، سید حسین (1394). نقش مسجد در تکوین و رشد فرهنگ و تمدن اسلامی، معارف قرآن و عترت، سال اول، شماره 1، پاییز. حرعاملی، محمدبن حسن (1391). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی. دنگچی، مهدی(1394). احیای تمدن اسلامی از نگاه امام خمینی و مقام معظم رهبری، فرهنگ پژوهش، شماره 22، تابستان. دوان شولتز، سیدنی شولتز(1384). ترجمه یحیی سیدمحمدی، ویرایش دوم، تهران: مؤسسه نشر ویرایش. دورانت، ویل و آریل(1387). تاریخ تمدن، ج1، ترجمه احمد آرام و دیگران، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. رشید رضا(بی تا). الخلافة او الامامة العظمی، القاهرة: الناشر الزهراء للاعلام العربی. رشیدی، بهروز(1388). تجدید حیات تمدن اسلامی از منظر امام خمینی، مطالعات روابط بینالملل، پاییز و زمستان، شماره 8 و 9. زرقانی، سیدهادی(پاییز و زمستان 1392). سنجش و رتبهبندی قدرت ملی کشورها در جهان اسلام، دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 1، شماره 2. زمانی محجوب، حبیب(1395). بایستههای تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی، پژوهشهای سیاست اسلامی، شماره 9، بهار و تابستان. صادقی، محمد(1394). تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی، سپهر سیاست، سال دوم، شماره 6، زمستان. صالحی امیری، سید رضا(1386). مفاهیم و نظریههای فرهنگی، تهران: ققنوس. صدر، موسی(1395). ادیان در خدمت انسان، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی. فوزی، یحیی و صنمزاده،محمدرضا،(1391). تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، سال سوم، شماره 9، زمستان. کارگر، محمود(1395). جایگاه عدالت در تمدنسازی از منظر فارابی، امام خمینی و مقام معظم رهبری، فرهنگ پژوهش، شماره 27، پاییز. لکزایی، رضا(1387). سیاست و سعادت در اندیشه حکیم متأله، حضرت امام خمینی، پژوهش و حوزه، شماره 34 و 35، تابستان و پاییز. لکزایی، رضا(1394) مؤلفههای بنیادین اندیشه سیاسی امام خمینی، قم: مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی(ص). لکزایی، رضا(1398). صورتبندی نظریات فرهنگی بر اساس منظومه فکری امام خمینی، دو فصلنامه جریانشناسی دینی معرفتی در عرصه بینالملل، شماره 2، پاییز و زمستان. لکزایی، رضا؛ ارجینی، حسین(1398). ایضاح مفهومی قدرت در اندیشة سیاسی امام خمینی، دوفصلنامه معرفت سیاسی، شماره 22، پاییز و زمستان. لکزایی، شریف (1387). سیاست متعالیه از منظر حکمت متعالیه. دفتر اول؛ نشستها و گفتگوها، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. مایل افشار، فرحناز(1391). بررسی تأثیر جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومی در مؤلفههای قدرت ملی ایران، ره نامه سیاستگذاری، دوره 3، شماره 1، بهار. مرتضوی، خدایار و علیکرمی، فریبا(1393). ژئواکونومی خاورمیانه و جهانی شدن اقتصاد، فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست، دوره 44، شماره 3، پاییز. مورگنتا، هانس جی(1384). سیاست میان ملتها، ترجمه حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالملل، چاپ سوم. واسطی، عبدالحمید. تارنمای مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام؛ مشاهده شده در تاریخ 10/10/97؛ http://isin.ir/node/2151 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,070 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 665 |
||
