تأمّلاتی در خصوص «مراحل تمدن اسلامی»؛ رهیافتی برای تمدن نوین | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 5، مرداد 1399، صفحه 155-178 اصل مقاله (458.81 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2021.13920.1062 | ||
| نویسنده | ||
| سید علیرضا واسعی* | ||
| دانشیار گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، جمهوری اسلامی ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه دغدغه تمدن نوین اسلامی، ذهن نویسندگان زیادی را به خودمشغول داشته و هر کسی می کوشد ذیل آن،الگویی برای زندگی متعالی/ مطلوب برای ایرانیان و در سطحکلان تر، جهاناسلام شناسایی کند، اما واقعیت آن است که ارائه الگویی قابلدفاع و گفتگوپذیر زمانی میسر میشود که از تجربه زیسته و پیشینه تاریخی تمدن اسلامی آگاهی روشنی ارائهشود. نشان دادن چنین تصویری البته مبتنی بر هستی شناسی تمدن از یک سو و چگونگی حضور آن در حیات اجتماعی از سوی دیگر است. دسته ای از نویسندگان آگاهانه یا ناهوشیارانه به ذات انگاری و حیاتمندی تمدن (نگاه آنتولوژیک)روی کرده و برای آن مراحلی چون تکون و پیدایی، رشد و بالندگی، گسترش و شکوفایی، و افول و انحطاط را تصور کرده و بر پایه آن خوش بینانه به شکوفایی و رشد دوباره آن و حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی دل بسته اند. مقاله حاضر با رویکردی انتقادی و به روش توصیفی مقایسه ای می کوشد تا به این پرسش کانونی پاسخ دهد که آیا تمدن اسلامی - به مثابه وصف- در مسیر تاریخی خود دارای مراحل قابل شناسایی بوده یا نه و در هر صورت چگونه می توان به سوی تمدن نوین اسلامی گام برداشت؟ فرضیه اصلی نوشتار آن است که تمدن اسلامی به مثابه نوع زیست اجتماعی و فرایندی در مسیر شدن، مراحل مشخصی را طی نکرده و رسیدن به بهترین نوع آن/ تمدن نوین اسلامی نیز امری محتوم و از پیش تضمین شده نیست، بلکه در سایه اصلاح جامعه و ارتقای فضیلت و معرفت در آن، تحقق پذیر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تمدن نوین اسلامی؛ رویکرد انتقادی؛ مراحل تمدن؛ تمدن عیار؛ اصالت تمدن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,251 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 709 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 472 |
| تعداد مقالات | 4,691 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,782,266 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,751,253 |