تحلیل نگارههای معمارانه در اسکناسهای دوره جمهوری اسلامی ایران | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 16، شماره 59، مهر 1400، صفحه 129-143 اصل مقاله (795.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2020.5618.2533 | ||
| نویسنده | ||
| سحر طوفان* | ||
| استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز | ||
| چکیده | ||
| معماری از قدیمیترین هنرهای ایرانی محسوب میشود و جایگاه ویژهای در تاریخ و مطالعات هنر دارد. آثار معماری باستانی ایران و ابنیه سنتی و اسلامی بخش عمدهای از گنجینهی ارزشمند فرهنگ و هنر جهان را دربرمیگیرد. اماکن معماری همواره ازجمله نقوش چشمنواز در طراحی پول ایرانی بوده و نقش هویتمحور در تعریف اسکناسهای ایرانی را داشته است. اصلیترین هدف مقاله تدقیق و تحقیق برروی نگارههای معماری عرضه شده از طریق اسکناسهای ایرانی است. مقاله به دنبال یافتن پاسخ سؤالات ذیل است:۱- بیان تصویری چگونه میتواند در طراحی اسکناس یک کشور برای نمایش مفاهیم و معیارهای ارزشی نقش داشته باشد؟۲-نگارههای معمارانه در تعریف اسکناس یک کشور چگونه میتواند در تبادلات فرهنگی موثر باشد؟ روش تحقیق اتخاذ شده در این پژوهش روش تحقیق تحلیل محتواست. ابزار گردآوری اطلاعات در این مقاله کتابخانهای است. تصاویر، مستندات و اطلاعات مرتبط با نوشتار از طریق کتب، مقالات و سایتهای اینترنتی و آرشیوهای مربوطه جمع آوری شدهاند. جامعه آماری شامل اسکناسهای چاپ شده بعد از انقلاب درکشور ایران و روش نمونهگیری غیرتصادفی و به شکل نمونهگیری هدفمند بوده که با مطالعه روی تکتک نمونهها به توصیف، تشریح و تحلیل آنها پرداخته شده است. نتایج حاصل از تحقیق گویای ارتباط عمیق اعتقادات دینی و سیاستگذاری کلان حکومت در انتخاب تصاویر معماریهای باستانی،سنتی و معاصر ایران در ترکیب بندی ساختمان اسکناس ایرانی است. بیشترین نگارههای مورد استفاده، مربوط به آرایههای معماری اسلامی و تصویر معماری حرم رضوی است. مهمترین نتیجه این مقاله نمایش تفکر متعالی ایرانیان در قالب خلق آثار فاخر معماری، کاربرد اجزا نمادین معماری ایرانی و تأکید بر آرایهها و موتیفهای معمارانه در تنظیم و طراحی اسکناسهای دوره انقلاب اسلامی ایران بوده و باستفاده از نگارههای مورد استفاده در اسکناسها بر تعمیم و گسترش همان اندیشهی عالی در جهان تلاش میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگارههای معمارانه؛ چاپ اسکناس؛ انقلاب اسلامی؛ هویت ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
آقاخانینژاد، سیمین (۱۳۹۲). نقش عکاسی در روند تولید اسکناسهای دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه هنر، راهنما: محمد خدادادی مترجم زاده، مشاور: حسین چنعانی
اعظمی، زهرا. شیخ الحکمائی، محمدعلی. شیخ الحکمائی، طاهر (۱۳۹۲). مطالعه تطبیقی نقوش گیاهی گچبریهای کاخ تیسفون با اولین مساجد ایران، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، دوره۱۸ شماره ۴ صفحات ۲۴-۱۵
اکبری، فاطمه. پورنامداریان،تقی. شیرازی، علی اصغر. آیت اللهی، حبیب الله (۱۳۸۹). معرفت روحانی و رمزهای هندسی، پژوهشنامه زبان و ادب فارسی(گوهر گویا)، سال چهارم شماره اول، پیاپی۱۳ صفحات۲۲-۱
بافنده ایمان دوست، صادق. (۱۳۸۹). ازبحرانهای مالی دوره قاجار تا شکل گیری نظام بانکی ایران، نشریه علمی پژوهشی پژوهشنامه تاریخ سال پنجم، شماره 18، صفحات ۹۶-۸۳
بهزادی، رقیه (1380). نماد در اساطیر (فرهنگ نگاره ای در هنر شرق و غرب). کتاب ماه هنر، شماره۳۵-۳۶، صفحات ۵۶-۵۲
پوپ، آتور آپهام (۱۳۷۳). معماری ایران،ترجمه غلامحسین صدری افشار، (چاپ سوم). تهران: نشرفرهنگیان
جعفری، حسن. (۱۳۸۸). تاریخ مصور اسکناس از قاجار تا جمهوری اسلامی. تهران: انتشارات همت جاویدان
جوانی،اصغر. خزایی، محمد. کلاهکج، منصور (۱۳۹۶). رویکردهای بازنمایانه در طراحی گرافیک، باغ نظر، سال چهارم، شماره۵۰ صفحات ۵۲-۴۵
حسنی، سید رحمان. (۱۳۹۰). درآمدی تحلیلی بر: پول، پیدایش بانکها و تاثیر آن بر اقتصاد و تجارت در عصر قاجار با تکیه بر فعالیتهای بانکداری روس و انگلیس در ایران، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، دوره 12، شماره 48، صفحات 51-78
حمزهنژاد، مهدی. رادمهر، مهسا (۱۳۹۶). تحلیل اصول فضایی و الگو گزینی بهینه در معماری الگوگرای معاصر ایران، نشریه مطالعات معماری ایران، شماره۱۱ صفحات ۱۴۵ تا ۱۶۸
دالوند، حمیدرضا .(۱۳۹۸). زبان، پرچم، پول ؛ نشانههای هویت یک ملت، شماره ۴۴۳۴ روزنامه اعتماد
سیدآبادی، سینا (۱۳۹۸). سکه و اسکناسهای ایران در دوره جمهوری اسلامی. تهران: انتشارات پازینه
صحافیاصل، پریسا. آیتاللهی، حبیب الله (۱۳۹۰). بررسی تداوم عناصر تزئینی معماری ایران باستان در معماری دوره اسلامی ایران تا پایان دوره صفوی، فصلنامه علمی پژوهشی نگره، شماره ۱۹ صفحات ۷۹-۶۲
فلاحت، محمد صادق، نوحی، سمیرا (۱۳۹۱)، ماهیت نشانهها و نقش آنها در ارتقای حس مکان فضای معماری، نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، شماره ۱،صفحات ۲۵-۱۷
علوینژاد، سید محسن. نادعلیان، احمد. کفشچیان مقدم، اصغر. شیرازی، علی اصغر(۱۳۸۹). مطالعه تطبیقی در کاربرد دو اصطلاح «تزئینات معماری» و «دیوارنگاری» در منابع هنر اسلامی، فصلنامه علمی پژوهشی نگره، شماره ۱۵ صفحات ۱۷-۴
مالمیر، محمد (۱۳۹۳). سورشارژدارها نخستین اسکناسهای دوره جمهوری اسلامی، فرصت امروز برای کسب و کار آفرینی www..forsatnet.ir
محمدی، عباس. چارئی، عبدالرضا (۱۳۸۷). ویژگیهای چاپ و نشر و تصویر سازی اسکناس در ایران، فصلنامه علمی پژوهشی نگره، شماره ۷ صفحات ۱۱۹-۱۰۷
مشبکی اصفهانی، علیرضا. صفایی، نرگس (۱۳۹۵). سیر پیدایش نقوش گیاهی در هنر صدر اسلام (بارویکرد ویژه به نقوش اسلیمی و ختایی)، فصلنامه علمی ترویجی نگارینه هنر اسلامی، دوره سوم، شماره دهم، صفحات ۸۰-۳۲
مشیری، مهشید (۱۳۷۱). فرهنگ واژههای اروپایی در فارسی. تهران: نشر البرز
معظمی، منوچهر(۱۳۹۴). معماری معاصر ایران جامعه کوتاه مدت معماری کوتاه مدت، دوفصلنامه علمی تخصصی فیروزه اسلام، سال اول، شماره ۱، صفحات ۳۹ تا ۶۱
نجف زاده، مهدی (۱۳۹۳). بازتاب منازعه هویتی در ابزارهای فرهنگی، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال نهم، شماره ۲ صفحات ۲۳۵-۲۰۷
ندیم، فرناز(۱۳۸۶). نگاهی به نقوش تزئینی در هنر ایران، مجله هنر، دوره چهارم، شماره۴، صفحات ۱۹-۱۴
نوین فرحبخش، فریدون (۱۳۹۹). راهنمای اسکناسهای ایران. تهران: نشر فرحبخش
یونگ، کارل گوستاو (۱۳۷۷). انسان و سمبولهایش، ترجمه محمود سلطانیه. تهران: انتشارات جامی
Locke, John , 1690 ,An essay concerning Human understanding. Oxford University Press
Hobsbawm, Eric (1992), "Mass-Producing Traditions Europe 1870-1914", The Invention of Tradition, Cambridge University press, pp 263-308
Hymans, Jacques E.C (2004), "The Changing Color of Money: European Currency Iconography and Collective Identity", European Journal of International Relations, London: Sage, Vol. 10(1). pp 5-31
______ (2005), "International Patterns in National Identity Content: The Case of Japanese Banknote Iconography", Journal of East Asian Studies, Vo. l5. pp. 315-346
Inglehart, Ronald (1997), Modernization and Post modernization: Cultural, Economic and Political Change in Forty-Three Societies, Princeton: Princeton University Press.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,691 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,149 |
||
