ارائه الگوی نظامهای شتابدهنده تولید علم از نظر اعضای هیئت علمی علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاههای دولتی ایران | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| دوره 8، (شماره ا، بهار و تابستان) - شماره پیاپی 15، فروردین 1401، صفحه 217-238 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2020.13317.1448 | ||
| نویسندگان | ||
| مرجان عرب رحمتی پور1؛ زهره میرحسینی* 2؛ احمد سعیدی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و عوامل مؤثر بر شتابدهندههای تولید علم از نظر اعضای هیئت علمی علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاههای دولتی ایران و ارائه الگوی مناسب جهت اجرا در دانشگاهها و مراکز علمی کشور انجام شده است. روششناسی: این پژوهش، آمیخته از نوع اکتشافی متوالی و با تلفیق دو روش کیفی و کمّی (توصیفی-پیمایشی) انجام شده است. جامعه آماری پژوهش در دو بخش کیفی و کمی بهترتیب شامل 15 خبره و 385 نفر از اعضای هیئت علمی بودند که به روش نمونهگیری نظری و خوشهای انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، در بخش کیفی مصاحبه نیمهساختمند و در بخش کمّی پرسشنامه محققساخته با 161 گویه بود. تجزیه وتحلیل دادهها در مرحله کیفی با روش کدگذاری دادههای کیفی با نرمافزار MAXQDA.2018 و در مرحله کمّی بر مبنای روش تحلیل مؤلفههای اصلی و همچنین مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) در نرمافزارهای SPSS و PLS انجام شد. یافتهها: بر اساس یافتههای پژوهش، و تعیین ابعاد و عوامل مؤثر بر شتابدهندههای تولید علم از نظر جامعه فوق در 6 بعد شامل پدیدهمحوری در نظامهای شتابدهنده، شرایط علّی، راهبردها، شرایط زمینهای، عوامل مداخلهگر، و پیامدها شناسایی شدند. سپس با تأیید نظر خبرگان الگوی نهایی ارائه گردید. نتیجهگیری: بهطور کلی میتوان بیان داشت که لزوم توجه جدی و سیستمی به همه ابعاد نظامهای شتابدهنده تولید علم از نظر اعضای هیئت علمی الزامی است؛ و این موضوع سبب توسعه متوازن، هماهنگ و اثربخش در دانشگاههای کشور و درنتیجه ارتقاء، شکوفایی و بلوغ دانشگاهها میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شتابدهندههای تولید علم؛ اعضای هیئت علمی؛ دانشگاههای دولتی ایران؛ تولید علم-ایران | ||
| مراجع | ||
|
اکبری، عسگر؛ نوشینفرد، فاطمه و حریری، نجلا. (1397). بررسی وضعیت موانع جریان دانش در کتابخانههای دانشگاههای آزاد اسلامی در مقایسه با کتابخانههای دانشگاههای دولتی. تعامل انسان و اطلاعات. 4 (4).
استراوس، انسلم و کربین، جولیت. (1395). مبانی پژوهش کیفی (فنون و مراحل تولید نظریه زمینهای). ترجمه ابراهیم افشار: چاپ پنجم. تهران: نشر نی.
آهنچیان، محمدرضا و سلیمانی، الهام. (1396). ادراک اعضای هیئت علمی از حرفهایبودن در نظام آموزش عالی ایران. پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 23 (2).
بندلیزاده، ندا. (1393). بررسی ارتباط میان قابلیتهای منطقهای و جغرافیای تولید علم در ایران. پردازش و مدیریت اطلاعات، 30 (2)، 309-336.
پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی. (11/1/1398). قابل دسترسی:
پرهامنیا، فرشاد؛ نوشینفرد، فاطمه؛ حریری، نجلا و محمداسماعیل، صدیقه. (1396). تأثیر عوامل ساختاری بر ارتباطات و تولیدات علمی دانشگاههای ایران. پژوهشهای نظری و کاربردی در علم اطلاعات و دانششناسی، 7 (1)، 48-72.
پورموزیرجی، ولیالله؛ علی اسماعیلی، عبدالله و حسینزاده، بابک. (1398). مدل نوآوری دانشمحور؛ فلسفه، چشمانداز و اهداف. توسعه آموزش جندیشاپور، 10 (2)، 144-153.
توکلیزاده راوری، محمد؛ حاضری، افسانه؛ نجفی، راضیه و سهیلی، فرامرز (1395)؛ تحلیلی بر یک دهه تولید علم پژوهشگران ایرانی در سطح ملی. پژوهشنامه علمسنجی،2 (4)، 1-14.
جعفرزاده کرمانی، زهرا. (1394). بررسی تأثیر عوامل فردی بر رفتار اشتراک دانش اعضای هیئت علمی رشته علم اطلاعات و دانششناسی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 5 (2)، 40-61.
حاجی شمسایی، علی؛ نوشینفرد، فاطمه و بابالحوائجی، فهیمه. (1396). شناسایی شاخصها و عوامل کیفی مؤثر بر تولید و توزیع اطلاعات و دانش در پارکهای علم و فناوری ایران. مدیریت فناوری اطلاعات، 9 (2)، 253-276.
حسنزاده، محمد؛ ناصری، ناهید و زندیان، فاطمه. (1398). تأثیر عوامل اقتصادی بر توسعه علمی ایران. پژوهشنامه علمسنجی. 6، آماده چاپ.
زارعی، محمدحسین و نصر اصفهانی، احمدرضا. (1396). بررسی مشارکت علمی و بینالمللی پژوهشگران ایرانی حوزه برنامهریزی درسی در تولید علم جهانی. پژوهش در برنامهریزی درسی، 14 (53)، 42-46.
عباسی تقی دیزج، رسول. (1398). تحلیل تطبیقی-کیفی عوامل مؤثر بر تولید علم در سطح کلان. جامعهشناسی کاربردی، 30 (1)، 105-122.
عبداللهی، محمد. (1381). عملکرد انجمنهای علمی در زمینه ترویج و توسعه علم و اخلاق. مجله جامعهشناسی ایران، 4 (19)، 47-63.
عزیزی ، فریدون. (1393). عزم ملی برای ادامه صعود در تولید علم. غدد درونریز و متابولیسم ایران، 16 (3)، 153-155.
فاضل، سید طه. (1391). سازمانهای اطلاعاتی و تولید علم بومی. فصلنامه مطالعات راهبردی، 15 (56)، 42-67.
فدایی، صمد؛ نیاز آذری، کیومرث و تقوایی یزدی، مریم. (1396). ارائه مدلی برای ایجاد دانشگاه کارآفرین مبتنی بر تکنیکهای آیندهنگاری و تولید علم در نظام آموزشی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 8 (32)، 1-18.
کریمیان، زهرا؛ صباغیان، زهرا؛ و صالح صدقپور، بهرام. (1390). بررسی موانع و چالشهای پژوهش و تولید علم در دانشگاههای علوم پزشکی. آموزش عالی ایران، 3 (4).
منیعی، رضا؛ لوکس، کارو و فراستخواه، مقصود. (1388). بررسی رابطه فناوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه علمی با استفاده از نقشه شناختی. پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، 15 (1)، 73-97.
مهدی، رضا؛ یمنی دوزی سرخابی، محمد؛ صباغیان، زهرا؛ فاطمی، حسن و متحدی، علیاکبر. (1388). ارزیابی استراتژیهای اصلی تولید علم در گروه فنی-مهندسی. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 11 (42)، 81-105.
میری، انیس؛ شریفمقدم، هادی و سلامی، مریم. (1398). وضعیت حضور اعضای هیئت علمی رشته علم اطلاعات و دانششناسی در شبکههای اجتماعی علمی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 9 (1)، 46-58.
نوروزی، عباسعلی؛ ابوالقاسمی، محمود و قهرمانی محمد. (1394). بررسی موانع تولید علم از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه بهشتی. فصلنامه رهیافتی نو در مدیرت آموزشی، 6 (22)، 77-108.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا و مددی، زهرا. (1394). هزینهکرد تحقیق و توسعه و رتبه علمی: آیا کشورهای با هزینهکرد بیشتر در تحقیق و توسعه، در رتبههای علمی بهتری قرار دارند؟ تحقیقات اطلاعرسانی و کتابخانههای عمومی، 21 (1)، 177-191.
Arecibia-Jorge, R., & de Moya-Anegón, F. (2010). Challenges in the study of Cuban scientific output. Scientometrics, 83(3), 723-737.
Eckl, V.C. (2012). Barriers of knowledge transfer. Paper presented at the DRUID society, Copen Hagen. Available from:
https://pdfs.semanticscholar.org/efe4/c60dc0ee0fedd9b582aeea6e1c3525e7e012.pdf
Euler, D. (2017). Design principles as bridge between scientific knowledge production and practice design. EDeR Educational Design Research, 1(1), Article 02.
Goble, C.A., Roure, D.D., & Bechhofer, S. (2012). Accelerating scientists’ knowledge turns. Knowledge Discovery, Knowledge Engineering and Knowledge Management: Third International Joint Conference, IC3K 2011, Paris, France, October 26-29, 2011 Revised Selected Papers. 2012; Series: Communications in Computer and Information Science, Volume 348,3-25.
Heimeriks, G., & Balland, P.A. (2016). How smart is specialization? An analysis of specialization patterns in knowledge production. Science and Public Policy, 43(4), 562-574.
Koina, C. (2003). Librarians are the ultimate knowledge managers. The Australian Library Journal, 52(3), 269-72.
Lin, C., Tan, B., & Chang, S. (2008). An exploratory model of knowledge flow barriers with in healthcare organizations. Information & Management, 45(5), 331–339.
Persson, J., Johansson, E., & Olsson, L. (2018). Harnessing local knowledge for scientific knowledge production: challenges and pitfalls within evidence-based sustainability studies. Ecology and Society, 23(4), 38.
Wang, Y., Wu, Y., Pan, Y., Ma, Z., & Rousseau, R. (2005). Scientific collaboration in China as reflected in coauthorship. Scientometrics, 62(2), 183-198. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,581 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 985 |
||