فرصتها و چالشهای شکلگیری حکومت اسلامی در عراق پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 5، دوره 1، شماره 2، مهر 1392، صفحه 115-138 اصل مقاله (411.29 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2012.26 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی عطارزاده* 1؛ اعظم خانی2 | ||
| 1عضو هئیت علمی دانشگاه هنر اصفهان | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| انقلاب اسلامی ایران با احیای دوباره مباحث اسلام، تحول فرهنگی عظیمی را در ابعاد منطقهای موجبشد و زمینههای بیداری جنبشهای اسلامی در منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا، آسیای مرکزی و دیگر مناطق را فراهمکرد. در این خصوص، هدف اصلی این پژوهش بازخوانی تأثیرات انقلاب اسلامی ایران بر کشور عراق است. سؤال اصلی آن است که چه فرصتها و چالشهایی برای ایجاد یک حکومت اسلامی در کشور عراق همزمان با سالهای آغازین انقلاب اسلامی ایران وجودداشت؟ بهنظرمیرسد علیرغم برخی فرصتها مانند وجود مرز طولانی عراق و ایران، وجود اکثریت شیعه در جنوب و بهخصوص ارتباط گسترده علما و روحانیان دو کشور؛ محدودیتهایی مانند سیاستهای خشونتآمیز حزب بعث، عدم وحدت تشکیلات شیعه و همچنین سیاست حامیپروری حزب بعث در ارائه خدمات عمومی مانع از سرنگونی رژیم بعثی و ایجاد حکومتی اسلامی در عراق در سالهای آغازین انقلاب اسلامی ایران شدهاست. در این پژوهش برای اثبات این فرضیه از رهیافت گفتمان در بررسی مقایسهای الگوی حکومتی امام خمینی(ره) و الگوی موردنظر شهید آیتا... صدر؛ برای تبیین ساختار سیاسی عراق و تأثیر آن بر جهتگیری شیعیان عراق نسبتبه انقلاب اسلامی ایران و همچنین بررسی تشکیلات شیعیان در میزان وحدت و انسجام از رهیافت نهادی و درنهایت بهمنظور تبیین وضعیت اقتصادی شیعیان عراق و همچنین تأثیر اوضاع اقتصادی ایران بر جهتگیری شیعیان عراق نسبتبه انقلاب اسلامی ایران از رهیافت عقلانی استفادهمیشود | ||
| کلیدواژهها | ||
| انقلاب اسلامی ایران؛ عراق؛ حکومت اسلامی؛ حکومت بعث؛ شیعیان | ||
| مراجع | ||
|
- منابع فارسی - قرآن کریم - امام خمینی، روحا... (1384)، حکومت اسلامی و ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی (ره)، (تبیان آثار موضوعی دفتر چهل و پنجم)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره). - اسنادی از انقلاب اسلامی عراق (1980)، بیجا، انتشارات سازمان پیکار اسلامی عراق. - اکبری معلم، علی (1383)، «مشروعیت و مقبولیت ولایت فقیه از دیدگاه امام خمینى (ره)»، فصلنامه علوم سیاسى، سال هفتم، شماره 25، بهار. - النعمانی، شیخ محمدرضا (1382)، سالهای رنج: خاطرات و ناگفتهها از زندگی شهید آیتالله سید محمدباقر صدر (ره)، ترجمه مهرداد آزاد، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. - آیین انقلاب اسلامی (گزیدهای از اندیشه و آراء امام خمینی (ره) (1373)، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره). - بال، آلن. روب، گای پیترز (1384)، سیاست و حکومت جدید، ترجمه عبدالرحمن عالم، تهران: نشر قومس. - بشیریه، حسین (1384)، آموزش دانش سیاسی: مبانی علم سیاست نظری و تأسیسی، تهران: مؤسسه نگاه معاصر. - جمشیدی، محمدحسین (1389)، زندگانی سیاسی شهید سید محمدباقر صدر (با تکیه بر تأثیرگذاری بر انقلاب اسلامی ایران)، تهران: انتشارات پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی. - حسینی حائری، سید کاظم (1375)، زندگانی و افکار شهید صدر، ترجمه و پاورقی حسن تارمی، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. - حسینیزاده، سید محمدعلی (1383)، «نظریه گفتمان و تحلیل سیاسى»، فصلنامه علوم سیاسى، سال هفتم، شماره 28، زمستان. - حشمتزاده، محمدباقر (1385)، تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای اسلامی، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. - خلیلیان، سید خلیل (1375)، حقوق بینالملل اسلامی، تهران: دفتر نشر اسلامی. - خواجه سروی، غلامرضا (1380)، «وحدت دین و سیاست در اندیشه امام خمینى (ره)»، فصلنامه علوم سیاسى، سال چهارم، شماره 16، زمستان. - دکمجیان، هرایر (1377)، اسلام در انقلاب جنبشهای در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران: انتشارات کیهان. - رابینز، فیلیپ (1386)، «عراق: تهدیدهای انقلابی و پاسخهای رژیم»، انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، به کوشش جان. ال. اسپوزیتو، ترجمه دکتر محسن مدیر شانهچی، تهران: انتشارات بازشناسی اسلام و ایران. - رهپو، محمدحسن (1360)، ناسیونالیسم عربی و انقلاب اسلامی، انتشارات سروش. - رودس، آر.ای.دبلیو (1378)، «رهیافت نهادی»، در روش و نظریه در علوم سیاسی، به کوشش دیوید مارش و جری استوکر، ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی. - دهشیری، محمدرضا (1388)، بازتاب مفهومی و نظری انقلاب اسلامی ایران در روابط بینالملل، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. - صدیقی، کلیم (1375)، نهضتهای اسلامی و انقلاب اسلامی ایران، ترجمه سید هادی خسروشاهی، تهران: انتشارات اطلاعات. - صدر، محمدباقر (1357)، همراه با تحول اجتهاد، ترجمه اکبر ثبوت، جمال موسوی، جعفر حجت، تهران: انتشارات روزبه. - صفاتاج، مجید (1387)، انقلاب اسلامی و استعمار فرانو در منطقه، انتشارات سفیر اردهال. - فرکلاف، نورمن (1379)، تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمه پیران و دیگران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها. - فوزی، یحیی (1388)، اندیشه سیاسی در ایران بعد از انقلاب، تهران: انتشارات پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی. - قاسمی، فرجا... (1388)، «مرجعیت و سیاست در عراق پس از اشغال، با تأکید بر اندیشه آیتالله سیستانی»، فصلنامه علوم سیاسى، سال دوازدهم، شماره 45، بهار. - محمدی، منوچهر (1377)، سیاست خارجی ایران در جمهوری اسلامی ایران، اصول و مسائل، تهران: نشر دادگستر. - محمدی، منوچهر (1385)، بازتاب جهانی انقلاب اسلامی، چ 1، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. - مجرد، محسن (1386)، تأثیر انقلاب اسلامی بر سیاست بینالملل، مرکز اسناد انقلاب اسلامی. - مقیمی، غلامحسن (1378)، «امام خمینى (ره) ولایت فقیهان و مشارکت مردم»، فصلنامه علوم سیاسى، سال دوم، شماره 5، تابستان. - میراحمدی، منصور و آجیلی، هادی (1388)، «درآمدی بر معنا و مفهوم قدرت در روابط بینالملل: روی کردی اسلامی»، فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافتهای سیاسی و بینالمللی، شماره 19، پاییز. - میرترابی، سعید (1385)، مسائل نفت ایران، تهران: انتشارات قومس. - نش، کیت (1389)، جامعهشناسی سیاسی معاصر: جهانیشدن، سیاست و قدرت، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات کویر. - نصری، محسن (1387)، ایران، دیروز، امروز، فردا (تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران)، قم: دفتر نشر معارف. - هورات، دیوید (1378)، «نظریه گفتمان»، در روش و نظریه در علوم سیاسی، به کوشش دیوید مارش و جری استوکر، ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی. 2- منابع الکترونیکی 2-1- سایتهای فارسی - پگاه حوزه 10/8/1382)، «صدام، دین حکومت»، ش 107، تاریخ دسترسی 1/3/1391، در: http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=3952&id=24658 - «تاریخچه قانون اساسی عراق»، تاریخ دسترسی 15/12/1390، در: http://rahpooyanedalat.com/law/index.php?option=com_content&view=article&id=3881:1389-09-16-08-03-34&catid=150 - حکیم، حسن (1381)، «وضعیت گروههاى سیاسى عراق (گفتوگو با استاد حسن حکیم)»، فصلنامه علوم سیاسى، شماره 18، تابستان، تاریخ دسترسی 20/1/1391، در: http://www.shareh.com/persian/magazine/uloum_s/18/18_19.htm - خزایی، حسین (11/8/1389)، «گفتمان انقلاب اسلامی، گفتمانی که غالب شد»، تاریخ دسترسی 10/2/1391، در: http://www.tebyan.net/Weblog/bah1359/post.aspx?PostID=153621 - رهپویان عدالت، 1389 http://rahpooyanedalat.com - قلیزاده، مصطفی، «شهید آیتالله سید محمدباقر صدر»، در: http://lib.ahlolbait.ir - مریجی، شمسا... (1387)، «ایده روشنفکری و موضع حوزه نجف»، فصلنامه علوم سیاسى، شماره 44، تاریخ دسترسی 12/12/1390، زمستان، در: http://www.shareh.com/persian/magazine/uloum_s/44/05.htm - مفید، کامران (1387)، «وضعیت اقتصادی ایران و عراق در آستانه جنگ»، ویژهنامه فارس در هفته دفاع مقدس، تاریخ دسترسی 15/2/1391، در: http://www.centralclubs.com/topic-t48057.html - یکتا، حسین (1390)، «خوابهای شیرین: سیری در روابط سیاسی ایران و عراق»، مجله زمانه، شماره 3 و 4 تاریخ دسترسی 12/10/1390، در: 2-2- سایتهای عربی - البحرانی، سلام (2010)، «عقم النظریة القومیة لحزب البعث»، فی: http://www.sotaliraq.com/articlesiraq.php?id=77867 - احسان، وسن (2010)، «الاقتصاد العراقی.... الواقع، الاشکالیات، الحلول»، فی: http://iraqcss.com/article.php?id=61 -سایت حمودا، 2001 http://hamoda.com - «صدامحسین عبدالمجید التکریتی»، (2011)، فی: http://hamoda2.yoo7.com/t10602-topic
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,523 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,741 |
||
