تحلیل نقش و کارکرد مکانهای نمادین شهرها در تحولات سیاسی مطالعه موردی: میدان التحریر مصر | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 5، 1393، صفحه 129-158 اصل مقاله (627.39 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2014.242 | ||
| نویسندگان | ||
| سید هادی زرقانی* 1؛ جهانگیر حیدری2؛ منیره یاری3 | ||
| 1دانشیار جغرافیای سیاسی. دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی . دانشگاه خوارزمی تهران | ||
| 3دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه پیام نور تهران مرکز. | ||
| چکیده | ||
| مکان، بخشی از فضای جغرافیایی و درواقع، بستر شکلگیری روابط اجتماعی است. هر مکان با توجه به ویژگیها، کارکردها و تاریخچه آن، دارای هویتی خاص و منحصربهفرد است؛ دراینمیان برخی مکانها به دلیل ویژگیهای خاصی که دارند یا سابقه و تحولات ویژهای که در آنها اتفاقافتادهاست، هویتی نمادین پیدامیکنند و این هویت و جلوه نمادین آنچنان در ذهن و خاطره مردم ماندگار میشود که بهراحتی از نسلی به نسل دیگر منتقلمیشود؛ برای نمونه، میدان آزادی در تهران و کلیسای جامع مسیحی منجی در مسکو بهعنوان نماد «تعصب، وفاداری و عشق بینظیر به آیین و سرزمین اجدادی» نمونهای از مکانهای نمادین هستند که نقشی بارز در نمادسازی و برانگیختن احساسات ملت داشتهاند. میدان تحریر، بزرگترین میدان قاهره است که در مرکز این شهر و در شرق رود نیل واقع شدهاست. به دلیل نظام دیکتاتوری مسلط بر این کشور طی سه دهه گذشته، مجالی برای ابراز وجود ملت مصر در قالب تجمعهای سیاسی وجودنداشتهاست؛ باوجوداین، میدان تحریر در دو یا سه مقطع زمانی محدود، کارکرد سیاسی داشتهاست. انقلاب مردمی ملت مصر در سال 2011، بهسرعت میدان تحریر را به کانون تجمع معترضان و مخالفان حکومت تبدیلکرد، بهطوریکه در اندکزمانی، نام «میدان تحریر» نهتنها در میان مردم مصر بلکه در سراسر جهان به نماد و سمبلی برای مبارزه ضد حکومت و طرح مطالبات سیاسی تبدیلشد تاجاییکه معترضان جنبش وال استریت، نام خیابان والاستریت را به میدان تحریر آمریکا و معترضان لندنی، نام میدان معروف «ترافالگار» را به میدان التحریر تغییردادند. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی بهدنبال تبیین دلیل و چرایی تبدیلشدن میدان تحریر قاهره بهعنوان یک مکان با کارکرد سیاسی و سمبل و نماد مبارزه ضد حکومت است. نتایج پژوهش نشانمیدهند، عواملی مانند ایفای نقش مرکزیت در جریان تحولات سیاسی گذشته، غلبه هویت سیاسی این مکان بر سایر کارکردهای اجتماعی، ارتباطی و ...، عاملیت مرکزیت و دسترسی آسان، تراکم جمعیتِ خیابانهای منتهی به این میدان، تلقین و تزریق روحِ کارکرد سیاسی از جانب رسانهها به کالبد این مکان و ... در شکلگیری این روح و تقویت کارکرد سیاسیِ میدان تحریر دخیل بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مکانهای نمادین شهری؛ کارکرد سیاسی میادین؛ میدان التحریر مصر؛ انقلاب مردمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,841 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,507 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 473 |
| تعداد مقالات | 4,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,810,578 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,781,369 |