موقعیتسنجی جهان اسلام در مرزبندی شمال- جنوب | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 2، دوره 1، شماره 2، مهر 1392، صفحه 27-54 اصل مقاله (489.64 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2012.23 | ||
| نویسنده | ||
| سعید میرترابی* | ||
| دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس | ||
| چکیده | ||
| این مقاله تلاشدارد با بررسی شرایط و ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهای اسلامی، موقعیت کلی این کشورها را در مرزبندی شمال- جنوب مشخصسازد. مقاله برای این منظور طیف متنوعی از معیارهای توسعهای را برای تشریح وضعیت توسعهای بلوک کشورهای اسلامی بهکارمیگیرد و آستانههای مشخصی را برای ترسیم مرزبندی شمال و جنوب مدنظرقرارمیدهد. این معیارها، امکان انجام مقایسههای منظم و منطقی در داخل بلوک کشورهای اسلامی و میان گروه کشورهای اسلامی با دیگر گروهبندیهای توسعهای مطرح همچون جهان در حال توسعه و جهان پیشرفته را فراهممیسازد. مقاله در جستجوی پاسخ به این پرسش اصلی است که مجموعه کشورهای جهان اسلام با توجه به متغیرها و شاخصهای عمده توسعه، چه جایگاهی در سطح جهان دارند و موقعیت آنها نسبتبه مرزبندی شمال و جنوب چگونه است؟ در پاسخ به این سؤال مقاله نشانمیدهد که کشورهای حوزه جهان اسلام بر اساس متغیرها و شاخصهای عمده توسعه، وضعیت ناهمگنی دارند؛ اما بهطور کلی بر اساس مرزبندیهای موجود، موقعیت جهان اسلام با بخش ضعیفتر کشورهای جنوب (جنوب پایین) قابل انطباق است. عدم توفیق بلوک کشورهای جهان اسلام در زمینه توسعه علمی و جذب و بهکارگیری فناوریهای پیشرفته، جزو مهمترین عوامل موقعیت ضعیف کشورهای اسلامی در سطح جهان بهحسابمیآید. مقاله طیف گستردهای از دادههای کمّی و کیفی را در راستای آزمون فرضیه به روش تحلیلی و توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قراردادهاست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرزبندی شمال- جنوب؛ جهان اسلام؛ جمهوری اسلامی ایران | ||
| مراجع | ||
|
منابع فارسی - استیگلیتز، جوزف (1386)، نگاهی نو به جهانیشدن، ترجمه مسعود کرباسیان، نشر چشمه. - اونیل، مایکل (1385)، مبانی سیاست تطبیقی، ترجمه سعید میرترابی، نشر قومس. - ساعی، احمد (1378)، مسائل سیاسی و اقتصادی جهان سوم، چاپ دوم، سمت. - سو، آلوین (1378)، تغییر اجتماعی و توسعه، ترجمه محمود حبیبی مظاهری، پژوهشکده مطالعات راهبردی. - خور، مارتین (1383)، جهانیشدن و جنوب؛ برخی مباحث انتقادی، ترجمه احمد ساعی، نشر قومس. - کلایو اسمیت، برایان (1380)، فهم سیاست جهان سوم، ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی و محمدسعید قانعی، دفتر مطالعات وزارت خارجه. - کمیسیون جنوب (1376)، چالش جنوب؛ گزارش کمیسیون جنوب، ترجمه ابراهیم خلیلی، نشر قومس. - میرترابی، سعید (1387)، نفت، سیاست و دموکراسی، نشر قومس. - میرترابی، سعید (1390)، مسائل توسعه جهان اسلام، دانشگاه امام صادق (ع). - یاسوری، مجید (1387)، توسعه انسانی در کشورهای اسلامی، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 20-219. 2- منابع لاتین - Barro, Robert J (1997), “Determinants of Economic Growth: A Cross-Country Empirical Study”, Development Discussion Paper, No. 579. April . - Basedau,Mathias and Wolfram Lacher,(2006) "A Paradox of Plenty?Rent Distribution and Political Stability in Oil States" ,Institute of Global and Area Studies,GIGA Working Papers , No. 21. - Dowrick, S & DeLong, J (2003), “Globalization and Convergence', in Michael D.Bordo, Alan M. Taylor, and Jeffrey G. Williamson (ed.), Globalzation in Historical Perspective,University of Chicago Press. - Frank, Andre Gunder (1978) “World Acumulation 1492-1789”,New York, Monthly Review Press. - IMF(2010), Direction of Trade Statistics, March . - Kacowicz, Arie (2007) "Globalization, Poverty, and the North–South Divide." International Studies Review, 9(4 ) . - Preece, Julia(2009) "Life long learning and development: a perspective from the South’" Compare: A Journal of Comparative and International Education, 39(5). - Ross,Michael,(2001)"Does Oil Hinder Democracy?" World Politics,No. 53. - Reuveny, Rafael (2009) “The North–South Divide and International Studies: A Symposium.” International Studies Review ,9(4). - Singer, Max and Aaron Wildavsky, (1993), The Real World Order: Zones of Peace/Zones of Turmoil,New York,Chatham House. - Thompson, William and Rafael Reuveny(2010), Limits to Globalization: North-South Divergence ,Routledge. - Wallerstein, I. (1974), The Modern World System, New York: Academic Press. - World Bank ,World Development Indicators 2011,2010,2009. - World Health Organization (WHO) (2008), Statistical Information System. - World Intellectual Property Organization, (2010), Statistics and Patents. 3- منابع الکترونیکی - SESRIC, OIC Outlook 2010 (a), “An Overview of the Trade among OIC Countries” http://www.sesric.org/publications-oic-outlook.php - ----------,OIC Outlook 2010 (b), “Education and Scientific Development in OIC Member Countries” http://www.sesric.org - ---------,OIC Outlook 2009 (b), “Research and Scientific Development in OIC Countries” http://www.sesric.org - ---------,“OIC Annual Economic Report 2008”, 2009, 2010, 2011”, http://www.sesric.org - ---------,OIC Yearbook,2007,2008, http://www.sesric.org - UNDP,Human Development Report,2009.www.undp.org - UNESCO Institute for statistics,2009.www.unesco.org | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,882 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,106 |
||
