تحلیلِ سازهانگارانه فراز و فرود تاریخی روابط ایران و مصر | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| مقاله 6، دوره 1، شماره 1، تیر 1392، صفحه 147-178 اصل مقاله (635.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2012.19 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین مسعودنیا* 1؛ زهرا صادقی نقدعلی2؛ صفی الله شاه قلعه3 | ||
| 1استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان | ||
| 3دانش آموخته کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| ایران و مصر بهعنوان دو کشور محوری جهان اسلام در دو نقطه حساس و استراتژیک قرارگرفتهاند. مصر و ایران بیشک هردو جزئی از پایههای تمدن جهان محسوبمیشوند. فرهنگ این دو کشور عاملی تأثیرگذار و برجستهبوده و هست، اما روندهای سیاسی همواره به نزدیکی و دوری این کشورها از هم موجبشدهاست. آخرین دوری این کشورها از یکدیگر در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۵۸ آغازشد و همچنان ادامهدارد. اما حوادث ژانویه ۲۰۱۱ در مصر میتواند سرمنشاء آغاز روند نزدیکی دو کشور به هم شود. این تحولات که به برخی تغییرات شکلی و ماهوی در نظام حکومتی مصر منجرشدهاست در سطح منطقه نیز میتواند نویدبخش تغییر موازنهها و معادلات قدرت باشد. هدف این مقاله بررسی سیر تاریخی روابط ایران و مصر بر اساس تئوری سازهانگاری است که طبق این تئوری به مهمترین متغیرهای داخلی و بینالمللی این روابط (موضوع فلسطین، موضوعات تاریخی و ماهیت شیعی دولت ایران و نوع روابط با آمریکا) اشارهمیشود. سؤال اصلی این مقاله آن است که بر اساس تئوری سازهانگاری روابط تاریخی ایران و مصر چه فراز و فرودهایی درپیداشتهاست و چه متغیرهایی در روابط ایران و مصر تأثیرگذار هستند. روش تحقیق با توجه به روند تاریخی موضوع توصیفی- تحلیلی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسلامگرایی؛ ایران؛ مصر؛ سازهانگاری | ||
| مراجع | ||
|
- منابع فارسی - احمدزاده، داوود (1382)، « نقش مصر در جنگ ایران و عراق». مطالعات دفاعی و امنیتی، سال دهم، شماره ۳۵. - احمدی، حمید (1379)، « نظام بینالملل معاصر و فرازونشیبهای روابط ایران و مصر». مطالعات آفریقا، سال پنجم، شماره 2، پاییز و زمستان. - بهزادی، حمید (1368)، اصول روابط بینالملل و سیاست خارجی، تهران: انتشارات دهخدا. - پندار، محمدحسین (1388)، روابط سیاسی ایران و مصر از سلطنت پهلوی تاکنون، فصلنامه پانزده خرداد. دوره سوم، سال ششم، شماره 20، تابستان، صص 359-225. - تکیهای، مهدی (1375)، کتاب سبز مصر، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی. - توکلی، یعقوب (1388)، اسلام گرایی در مصر، پژوهشی در تفکر و عملکرد جماعت اسلامی مصر، تهران: نشره سوره، چ دوم. - پیرنیا، حسن (1362)، تاریخ باستان، جلد اول، تهران. - حاجییوسفی، امیراحمد، (1382). ایران و رژیم صهیونستی از همکاری تا منازعه. تهران: دانشگاه امام صادق (ع). - حسینی، مختار (1381)، برآورد استراتژیک مصر، تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بینالمللی. - حشمتزاده، محمدباقر (1385)، تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. - خرمشاد، باقر، (1391)، «تمدن اسلامی- ایرانی الهامبخش موج سوم بیداری اسلامی»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال 9 شماره 28. - خسروشاهی، سید هاشمی (1385)، «ایران و مصر در راه تقریب»، مجله اندیشه تقریب، بهار، شماره 6. - خمینی، سید روحالله (1379)، صحیفه نور، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره). - دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1391)، «بیداری اسلامی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال 9، شماره28. - سریعالقلم، محمود (1379)، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، بازبینی نظری و پارادایم ائتلاف، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک. - شیرودی، مرتضی (1388)، «انقلاب اسلامی و بیداری اسلامی»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال 5، شماره 16. - فلاحزاده، محمدهادی (1383). جمهوری عربی مصر، تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر. - قلوبی، جواد (1387)، « نقش آمریکا و رژیم صهیونیستی در مناسبات ایران و آمریکا». فصلنامه مطالعات آفریقا، شماره 18، پاییز و زمستان. - قوام، عبدالعلی (1384)، روابط بینالملل نظریهها و رویکردها، تهران: انتشارات سمت. - کاروان، ابراهیم، نادرپور آخوندی (1383)، «هویت و سیاست خارجی مصر»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال یازدهم، شماره 3 و 4، پاییز و زمستان، صص 204- 183. - کرمی، جهانگیر (1384)،. تحولات سیاست خارجی روسیه: هویت دولت و مسئله غرب، چاپ اول، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه. - گلجان، مهدی و عباس نوذری (1384)، ژئوپلیتیک ایران در دوره جنگ سرد، مؤسسه انتشارات امیرکبیر. - محمدی، جعفر (1385). نگاهی به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: معاونت آموزش و پژوهش دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی، نشر وزارت امور خارجه. - نافعه، حسن (1374)، « نگاهی به تحولات و چشمانداز روابط مصر و ایران»، ترجمه لواء رودباری، مطالعات آفریقا، سال اول، شماره 3، پاییز. - نورانی، امیر (1391)، «مصر، بیداری اسلامی و الگوی ایرانی». مطالعات انقلاب اسلامی، سال 9، شماره 28. - هادیان، ناصر (1382)، « سازهانگاری: از روابط بینالملل تا سیاست خارجی»، فصلنامه سیاست خارجی. سال ۱۷، شماره ۴، زمستان. - هاشم، احمد (1372)، «امنیت ملی مصر و ایران و خلیج فارس». مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی. - هوشنگ مهدوی، عبدالرضا ( 1380)، سیاست خارجی ایران در دوره پهلوی. نشر. - ونت، الکساندر (1385)، نظریه اجتماعی سیاست بینالملل، مترجم حمیرا مشیرزاده، چاپ اول، تهران: وزارت امورخارجه. 2- منابع لاتین -Ramazani, R (1986),RevolutionryIran:challeng an Respons inMiddle east. The Johns Hopkings, unipress. - Rittberger, Volker. (2001). German Foreign Policy Since Unification: Theories and Case Studies. Londan:ManchesterUniversity. - Varasteh, Mansuor & Ehteshami . A. (1991).Iranand International Community. London: Routledge. - Wendet, A. (1995). " Constracting International Politics ", International Security , Vol 20 . 3- سایتها - خلخالی، موسی (1390)، «روابط ایران و مصر و سناریوهای پیشرو»، برگرفته از: http://irdiplomacy.com/fa/news/ - رحمانی، قاسم (1390)، «واکاوی ابعاد روابط ایران و مصر»، در: http://www.imamatjome.com/Articles/ArticlesShow.aspx?Id=1275 - سایت خبرساز (1390)، «چشمانداز روشن آینده روابط ایران و مصر»، در: http://www.khabarsaaz.ir/1390/01/10 - سایت فرهیختگان (1390)، «رابطه ایران و مصر تغییر توازن قوا به نفع ملتهای منطقه را فراهممیسازد»، در: http://www.farheekhtegan.ir/content/view/26473/31/ - منا نیوز (1390)، «چشمانداز روشن روابط ایران و مصر»، در: http://www.mena-news.ir/index.php?option=com_content&view=article&id= 1463&Itemid=28 - نبوی، سید عبدالامیر (1390)، «بررسی موانع و مشکلات روابط ایران و مصر»، در سایت: http://www.did.ir/readr/?cn=75065DE212 - هاشمی، وحید (1390). «از سرگیری روابط ایران و مصر»، برگرفته از :http://www.hamandishi.net/
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,284 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,341 |
||
