بررسی ابعاد شکلی و تزئینی منبر مسجد جامع نقوسان تفرش | ||
| فصلنامه نگره | ||
| دوره 15، شماره 54، تابستان 1399، صفحه 41-53 اصل مقاله (654.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/negareh.2020.1236 | ||
| نویسندگان | ||
| اسماعیل شراهی1؛ سیدمهدی موسوی نیا* 2 | ||
| 1کارشناس ارشد باستان شناسی | ||
| 2استادیار گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه نیشابور | ||
| چکیده | ||
| منبرهای چوبی در زمره نفیسترین آثار دوره اسلامی هستند. خلاقیتها، نوآوریها و زیباییهای هنر چوب بهنحو بارزی در این آثار انعکاس یافته است. یکی از شاخصترین این آثار منبر چوبی مسجد جامع نقوسان است. این منبر با ماده تاریخ ۵۴۰ ق.، یکی از قدیمیترین منبرهای ایران در دوره اسلامی است. با توجه به جایگاه این منبر در مطالعات هنر چوب در دوره اسلامی هدف از تحقیق پیش رو معرفی منبر نقوسان، بررسی ویژگیهای شکلی و تزئینی این اثر و مقایسه آن با منبرهای شناخته شده دوره سلجوقی است. در این راستا چند پرسش قابل طرح است: منبر نقوسان از منظر ابعاد شکلی و تزئینی چه مشخصاتی داشته است؟ این منبر تا چه اندازه از هنر ایران در پیش از اسلام تأثیر پذیرفته است؟ منبر نقوسان از منظر ابعاد شکلی و تزئینی چه شباهتها و تفاوتهایی با دیگر منبرهای دوره سلجوقی در ایران دارد؟ و این منبر چه جایگاهی در هنر چوب در ایران دوره اسلامی دارد؟ به منظور پاسخ به پرسشهای فوق از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. مطالعات میدانی و کتابخانهای و بررسی مقایسهای مهمترین روشهای جمعآوری اطلاعات در تحقیق حاضر است. بر اساس نتایج تحقیق حاضر منبر نقوسان دومین منبر قدیمی ایران است که از چوب گردو و داغداغان، با تکنیک فاق و زبانه و با کمک میخهای چوبی ساخته شده است. این منبر که دارای نقوش هندسی، گیاهی و کتیبههایی به خط کوفی و نسخ است به واسطه نقش درخت زندگی، چلیپا، دوایر توخالی، برگ کنگر، برگ مو و ... پیوندهایی با هنر ایران در پیش از اسلام دارد. با اینکه منبر نقوسان از منظر شکل ساختاری مشابه منبرهای دوره سلجوقی است، نقوش این منبر دارای تفاوتهایی چند با دیگر منبرهای دوره سلجوقی است. در مجموع منبر نقوسان بر اساس مشخصات شکلی و تزئینی و ماده تاریخ ساخت منبر یکی از شاهکارهای هنر چوپ در دنیای اسلام و دوره سلجوقی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منبر چوبی؛ دوره سلجوقی؛ نقوسان؛ هنراسلامی؛ کتیبهنگاری؛ نقوش هندسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,346 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,241 |
||
| تعداد نشریات | 18 |
| تعداد شمارهها | 484 |
| تعداد مقالات | 4,757 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,048,858 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,974,562 |