تحلیل موضوعی استنادات و ارجاعات به پروانههای ثبت اختراع بینالمللی ایران | ||
| پژوهش نامه علم سنجی | ||
| دوره 8، (شماره ا، بهار و تابستان) - شماره پیاپی 15، فروردین 1401، صفحه 167-190 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/rsci.2020.5617.1410 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه عبداللهی* 1؛ نادر نقشینه2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد علم سنجی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران . | ||
| 2دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف اصلی این پژوهش تحلیل موضوعی استنادات و ارجاعات به پروانههای ثبت اختراع بینالمللی ایران است. روششناسی: پژوهش حاضر، از نوع پژوهشهای کاربردی است که با استفاده از روش مطالعه اسنادی، تحلیل استنادی و تحلیل روابط استنادی معکوس انجام شده است. ابزار گردآوری دادهها پایگاههای یو.اس.پی.تی.اُ. و اسکوپوس است. جامعه آماری پژوهش شامل 5806 پروانههای ثبت اختراع و 895 مقاله است. ابزار تجزیه و تحلیل دادهها، نرمافزار اکسل است. یافتهها: بیشتر پروانههای ثبت اختراع بینالمللی ایران بر اساس ردهبندی سی.پی.سی متعلق به رده اصلی A (ضروریات انسانی) بودند. پروانههای ثبت اختراع بینالمللی ایران بیشترین ارجاعات را به پروانههای ثبت اختراع مربوط به رده اصلی G (فیزیک) و مقالههای مربوط به حوزه موضوعی بیوشیمی، ژنتیک و زیستشناسی مولکولی داشتهاند. همچنین بیشترین میزان استنادها را از سوی پروانههای ثبت اختراع مربوط به رده اصلی A (ضروریات انسانی) و مقالههای مربوط به حوزههای موضوعی مهندسی شیمی و مهندسی دریافت کردهاند. نتیجهگیری: در 14 سال اخیر، فراوانی پروانههای ثبت اختراع بینالمللی ایران در پایگاه اداره ثبت اختراع و علامت تجاری ایالات متحده آمریکا، رشد صعودی داشته است. پروانههای ثبت اختراع در ردههای موضوعی مختلف نسبت به مقالههای علمی سهم بیشتری از منابع و استنادات را به خود اختصاص دادهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پروانه ثبت اختراع؛ منابع غیر ثبت اختراع؛ تحلیل استنادی؛ روابط استنادی معکوس؛ رابطه علم و فنّاوری | ||
| مراجع | ||
|
امامی، مریم، ریاحینیا، نصرت و سهیلی، فرامرز. (1397). ترسیم ساختار علمی پروانههای ثبت اختراع حوزه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی طی سالهای 1984 تا 2014 میلادی از سامانه USPTO. پیاورد سلامت، 12 (6)، 419-423.
بیگدلی، زاهد و صراطی شیرازی، منصوره. (1394). تحلیل پیوند علم و فنّاوری با مطالعه استنادی پروانههای ثبت اختراع ایرانی در طول سالهای 2013- 2009. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 26 (2)، 65- 76.
توکلیزاده راوری و سهیلی. (1392). بررسی مطالعات استنادی پروانههای ثبت اختراع. رهیافت، 55، 13-31.
حاضری، افسانه، توکلیزاده راوری، محمد، احمدی، ندا و سهیلی، فرامرز. (1395). تبیین چگونگی پیوند فنّاوری و علم: مطالعه موردی حوزه نانوالکترونیک. پژوهشنامه کتابداری و اطلاعرسانی، 6 (2)، 261-280.
حیدری، کبری. (1397). تحلیل و مصورسازی شبکه همکاری مخترعان کشور بر اساس پروانههای ثبت اختراع در پایگاه پایاننامه USPTO. کارشناسی ارشد علمسنجی، دانشگاه شاهد.
زاهدی، شیرین. (1397). بررسی میزان استناد به مجلههای انگلیسیزبان ایرانی در پروانههای ثبت اختراع بینالمللی. پایاننامه کارشناسی ارشد علمسنجی. دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران.
شهبازی منشادی، الهه، حاضری، افسانه و توکلیزاده راوری، محمد. (1396). مطالعه شدت استناد به پروانههای ثبت اختراع در مقالات مجلات شیمی ایران. پژوهشنامه علمسنجی، 3 (1)، 71-92.
عبد خدا، محمد هیوا، نوروزی، علیرضا و راوند، سامان. (1390). تحلیل موضوعی پروانههای ثبت اختراع مخترعان ایرانی در پایگاههای بینالمللی ثبت اختراع در فاصله سالهای 2011-1976. پیاورد سلامت، 5 (5)، 51-42.
علائی آرانی، محمد، نقشینه، نادر و طاهری، مهدی. (1391). شاخصهای خروجی علم و فنّاوری در جمهوری اسلامی ایران: مطالعه موردی رابطه میان پروانههای ثبت اختراع و تولیدات علمی مخترعان ایرانی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 27 (4)، 1033-1052.
فاطمی، سید مهدی؛ آراستی، محمدرضا. (1398). اولویتگذاری حوزههای علم، فنّاوری و نوآوری. سیاست علم و فنّاوری، 11 (2)، 118-133.
قاضی نوری، سید سپهر و قاضی نوری، سید سروش. (1391). مقدمهای بر سیاستگذاری علم، فنّاوری و نوآوری. تهران: دانشگاه تربیت مدرس، مرکز نشر آثار علمی.
مجیدی، موسی، دهقانی، مژده. (1389). تحلیل استنادی تطبیقی پروانههای ثبت اختراع مخترعان ایرانی و ترکیهای در پایگاههای بینالمللی ثبت اختراع از سال 1988 تا 2008. فصلنامه دانششناسی (علوم کتابداری و اطلاعرسانی و فنّاوری اطلاعات)، 3 (9)، 76- 88.
محمدی جوزدانی، فرزانه، عاصمی، عاصفه و شعبانی، احمد. (1395). ترسیم نقشه علمی پروانههای ثبت اختراع مخترعان ایرانی در پایگاههای بینالمللی ثبت اختراع طی سالهای 2014-1970. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 31 (4)، 873-889.
منصوری، علی. (1391). بررسی الگوی شبکه جریان دانش میان مخترعان بر اساس تحلیل شبکه استنادی شکلگرفته میان پروانههای ثبت اختراع. پایاننامه دکتری علم اطلاعات و دانششناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا. (1392). آشنایی با علمسنجی (مبانی، مفاهیم، روابط و ریشهها). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی؛ دانشگاه شاهد، مرکز چاپ و انتشارات.
نوروزیچاکلی، عبدالرضا، حسنزاده، محمد، نورمحمدی، حمزهعلی. (1388). سنجش علم، فنّاوری و نوآوری: مفاهیم و شاخصهای بینالمللی، تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
Callaert, J., Looy, B. V., Verbeek, A., Debackere, K., & Thijs, B. (2006). Traces of prior art: an analysis of non-patent references found in patent documents. Scientometrics 69 (1), 3-20.
Chen, F., Wang, L., Li, Z., Xiaoyan, W., Yamin, H. (2019). The transition cycle measurement to estimate how science impels innovation: A publication-citation analysis of biotech patents. 17th International Conference on Scientometrics and Informetrics, ISSI 2019 - Proceedings 2, 2215-2221.
Cooperative Patent Classification (2019). About CPC. Retrieved 2019, Aug. 5, from: http://www.cooperativepatentclassification.org/about.html
Cooperative Patent Classification (2019). Guide to the CPC (Cooperative Patent Classification). Retrieved 2019, Aug. 5, from:
https://www.cooperativepatentclassification.org/publications/GuideToTheCPC.pdf
Glänzel, W., & Meyer, M. (2003). Patents cited in the scientific literature: An exploratory study of 'reverse' citation relations. Scientometrics, 58(2), 415-428.
Griliches, Z. (1998). Patent statistics as economic indicators: a survey. In R&D and Productivity: The Econometric evidence. Chicago: University of Chicago Press.
Harhoff, D., Scherer, F. M., & Vopel, K. (2003). Citations, family size, opposition and the value of patent rights. Research Policy, 32(8), 1343-1363.
Jaffe, A. B., Trajtenberg, M., & Henderson, R. (1993). Geographic localization of knowledge spillovers as evidenced by patent citations. The Quarterly journal of Economics, 108(3), 577-598.
Marx, M. and Fuegi, A. (2020) "Reliance on Science: Worldwide Front-Page Patent Citations to Scientific Articles" Forthcoming in Strategic Management Journal, pp. 1-23.
Perko, J. S., & Narin, F. (1997). The transfer of public science to patented technology: A case study in agricultural science. The Journal of Technology Transfer, (22)3, 65-72.
Podolny, J. M., Stuart, T. E., & Hannan, M. T. (1996). Networks, knowledge, and niches: Competition in the worldwide semiconductor industry, 1984-1991. American journal of sociology, 102 (3), 659-689.
Su, H.-N., & Lee, P.-C. (2009). Dynamic and Quantitative Exploration on Technology Evolution Mechanism: The Case of Electrical Conducting Polymer Nanocomposite. Proceeding of Picmet 09-Thechnology Management in The AGE of fundamental Change, 1-5, 2372-2379.
Tahmooresnejad, L. & Beaudry, C. (2018). The importance of collaborative networks in Canadian scientific research. Industry and Innovation, 5(10), 990-1029. DOI:10.1080/13662716.2017.1421913.
Tussen, R., Buter, R., & Leeuwen, T. (2000). Technological Relevance of Science: An Assessment of Citation Linkages between Patents and Research Papers. Scientometrics, 47(2), 389-412.
USPTO (2019). Patent Classification. Retrieved 2019, Aug. 5, from:
https://www.uspto.gov/patents-application-process/patent-search/classification-standards-and-development. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,449 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,136 |
||