نشانهشناسی پیادهروی اربعین و شباهتهای آن با حکومت مهدوی | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| دوره 8، شماره 16، فروردین 1399، صفحه 285-310 اصل مقاله (691.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2020.4142.1740 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا فلاحی* 1؛ مهدی شاه ولی2 | ||
| 1استادیار گروه علوم سیاسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| پیادهروی اربعین به عنوان یکی از مهمترین حرکتهای سیاسی-مذهبی جهان، میتواند از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به دنبال بررسی نشانهشناسی پیادهروی اربعین و رابطه آن با حکومت مهدوی است. از منظر این مقاله پیادهروی اربعین هم حامل نشانهها و نمادهای ظاهری و هم نشانهها و نمادهای مفهومی و معناگرایانه حکومت مهدوی است. درواقع پیادهروی اربعین میتواند نماد کوچکشدهای از جامعه مهدوی باشد که در آن مردم در تمام ابعاد، سعادت و کمال را در سایه رهبری معصوم (عج) حس میکنند و بخشی از اتوپیای وعده داده شده به صالحین در این اجتماع عظیم و تاریخی به منصه ظهور و عمل میرسد. با توجه به مدلولهای مشترک دالهای گفتمان مهدوی و گفتمان اربعین و نشانهشناسی این دو رویداد تاریخی، از نظریه نشانهشناسی «چارلز سندرس پیرس» به عنوان حامی نظری پژوهش استفاده میشود. با واکاوی نمادهای ظاهری و مفهومی اجتماع اربعین میتوان گفت این اجتماع محکم و قابل تأملی با مؤلفهها و نمادهای جامعه تحت حکومت حضرت مهدی (عج) دارد. یافتههای مقاله نشان میدهد که موکبهای پذیرایی، جمعیت زائران و شمایل، رنگها و نمادهای مذهبی، نشانهها و نمادهای ظاهری پیادهروی اربعین و حکومت مهدوی هستند و عبودیت محض، عدالت، استحکام ارزشهای انسانی و پیوندهای اجتماعی، صلح و امنیت، ساماندهی اقتصادی و امتگرایی و وحدت نشانههای مفهومی و معناگرایانه این دو اجتماع بزرگ هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گفتمان اربعین؛ حکومت مهدوی؛ نشانهشناسی؛ نمادهای مذهبی؛ مکتب تشیع | ||
| مراجع | ||
|
- قرآن کریم. - آلستون، ویلیام. پی (1381)، فلسفه زبان، احمد ایرانمنش و احمدرضا جلیلی، تهران: سهرودی، چاپ اول. - احمدی، علی (1389)، طلایهداران تقریب 2 (شیخ محمود شلتوت آیت شجاعت)، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی. - پور آقایی، محسن و محمد فهمیده قاسمزاده و مهدی عمرانی (1389) «راهبردهای فرهنگی مهدویت برای جامعه و دولت زمینهساز، بر اساس مدل SWOT»، فصلنامه مشرق موعود، سال چهارم، شماره 15، صص 34-5. - تاجیک، محمدرضا (1389) «نشانهشناسی؛ نظریه و روش»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال پنجم، شماره 4، صص 39-7. - حائری، محمدعلی (1385)، ویژگیهای حکومت و کارگزاران حضرت مهدی (عج) در قرآن و حدیث، مجله پاسدار اسلام، شماره 289، صص 31-26. - خزاز قمی رازی، علی (1401 ق)، کفایه الاثر، نشر بیدار. - رضویفر، املی و حسین غفاری (1390)، «نشانهشناسی پیرس در پرتو فلسفه، معرفتشناسی و نگرش وی بر پراگماتیسم»، نشریه فلسفه، سال 39، شماره 37، صص 5-2. - رضوی زاده، ندا (1396)، «ادراک و تجربۀ زیستۀ زائران پیادۀ ایرانی در عراق (مورد مطالعه: پیادهروی اربعین آذر ۱۳۹۳- عراق)»، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 6، شماره 4، صص 630-595. - شریفی، علی، (1393)، رنگ از منظر قرآن، حدیث و روانشناسی، دوفصلنامه قرآن و علم، سال هشتم، شماره 14،168-148. - شفیعا، سعید و محمدجواد درودیان (1396)، اولین همایش بینالمللی گردشگری، جغرافیا و محیطزیست. - صافی گلپایگانی، لطفالله (1380) منتخبالاثرفی الامام الثّانی عَشَر (عج)، قم: دفتر آیتالله صافی. - صباغیان، حجت، (1393)، «پیادهروی اربعین میعادگاه بزرگترین اجتماع انسانی»، سمعک، سال پنجم، شماره 79، ص 7. - طاهرزاده، اصغر (1395)، اربعین حسینی؛ امکان حضور در تاریخی دیگر، انتشارات لب المیزان. - فریشلر، کورت (1355)، امام حسین و ایران، ترجمه ذبیحالله منصوری، انتشارات جاویدان، چاپ دوم. - کلینی، محمد بن یعقوب (1365)، الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیه، ج 2. - کامل، سلیمان (1386)، روزگار رهایی، ترجمه علیاکبر مهدی پور، تهران: آفاق، ج 2. - مجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار، ج 16. - مجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار، ج 51. - مجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار، ج 52. - محمدی، جلال (2536)، حسین رهبر نهضت کربلا، انتشارات ساحل. - مطهری، مرتضی (1377)، عدل الهی، (مجموعه آثار ج 1) تهران: صدرا. - مصباح یزدی، محمدتقی (1387)، آیین پرواز، تلخیص: جواد محدثی، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). - میرباقری، (1383) دکترین جامعه مهدوی، مجله پرسمان، شماره 26، صص 9-7. - ویتگنشتاین، لودویگ (1379)، درباره رنگها، ترجمه لیلی گلستان، تهران: مرکز، چاپ دوم.
- ورزلی، محسن امین (1394)، پیادهروی اربعین به مثابه ارتباطات آیین شیعی، به راهنمایی عبدالله گویان، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات گرایش مطالعات سیاستگذاری، گرایش سیاستگذاری عمومی، دانشگاه امام صادق (ع).
- Cheristia,fotini,Dekeyser,Eiizabeth,Knox,Dean, (2016),To Karbala:Serveying Religious Shia from Iran and Iraq, Political Science Department at the Massachusetts Institute of Technology. - Everaert, Nicole, (2011), Peirce's Semiotics, Availabel in: http://www.signosemio.com / peirce/semiotics.asp/ 2012/12/27. - Pierce. C. S. (1998), The essential pierce, Volume I ed. N. Houser & Chr. Cloesel (Bloomington) Indian University Press. - Pierce. C. S.(1868),"Questions concerning certain faculties claimed for man, Journal of speculative philosophy,2,103-114. - Silerman,Kaja.(1983),The subject of semiotics, NewYork, Oxford University Press. - Savan, D., (1988). An Introduction to C.S. Peirce's Full System of Semeiotic. Toronto: Toronto Semiotic Circle.
- جواندل، نرجس (1388)، نشانهشناسی پیرس، فصلنامه نامه مفید، شماره 26، تاریخ آخرین به روز رسانی 30/4/1380: https://hawzah.net - نادری، احمد (1397)، شباهتهای راهپیمایی اربعین با عصر ظهور، آخرین تاریخ به روز رسانی 7/8/1397: https://www.mashreghnews.ir/news/906809/
- یافرهادیان، مریم و حمید جزایری، (1392)، «مصادیق نور در آیات و روایات»، آخرین تاریخ به روز رسانی 16/8/1392: http://pooyesh.whc.ir/article/8721 - یاسمی، مینا، (1396)، موکب چیست، آخرین تاریخ به روز رسانی 28/4/1395: | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,026 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 989 |
||
