تحلیل لایهای علتها و پدیداری هویتهای شیعه – ایرانستیز در آیندهی خاورمیانه با تأکید بر جامعهی عراق | ||
| جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام | ||
| دوره 8، شماره 16، فروردین 1399، صفحه 239-262 اصل مقاله (883.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/iws.2020.4277.1769 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا گرشاسبی* 1؛ علی کریمی2 | ||
| 1دانشجوی دکترای علوم سیاسی- مسائل ایران، دانشگاه مازندران | ||
| 2استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| پدیداری هویتهای شیعه- ایرانستیز، تاکنون، از پدیدههای آشکار و هویدا در خاورمیانه بوده است. فرضیه نوشته حاضر آن است که این پدیده به درازا میکشد و در آینده نیز نمایان میشود؛ لذا این نوشتار، با در نگریستن به واقعیاتِ سامانِ خاورمیانه و کشوری چون عراق، بر اساس رویکردی آیندهپژوهانه و کاربست روشِ باریکنگرِ «تحلیل لایهای علتها»، به دنبال پاسخ دادن به این پرسش است که چرا هویتهای شیعه- ایرانستیز در آینده نیز نمودار خواهند شد؟ برای یافتن پاسخ، این انگاره تقریر میشود که بنا به وجود سه لایه از علتهای «ساخت اجتماعی و سیاسی»، «بافت گفتمانی» و «پرداخت افسانهای» این هویتها در آینده نیز سر بر خواهند کشید. این سه لایه کارکردی بههمپیوسته و درهمتنیده دارند؛ لایه نخست آدمهای (سوژهی) سرخورده و به ستوه آمده میآفریند، لایه دوم سرخوردگان را بسیج میکند و سرانجام، افسانه برمیانگیزاند و به کنش رهنمون میشود. یافتهها نشان میدهد که این لایهها تنومند و نهادینهاند و بهسادگی، موجباتِ پدیداریِ چنین هویتهایی را فراهم میآورند؛ ازاینرو، ایجاد تغییر در ساختارها و رفتارهای برسازندهی هویتهای شیعه – ایرانستیز امری ضروری و گریزناپذیر است؛ گرچه دگردیسی در لایهی ساختاری نیز، به میزان فراوان، میتواند بهتنهایی مانع از چنین فرجامِ تنگ و ناگواری شود | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ تحلیل لایهای علتها؛ خاورمیانه و عراق؛ گفتمان و افسانه؛ هویتهای شیعه- ایرانستیز | ||
| مراجع | ||
|
- آزر، ادوارد ای و این مون، چونگ (1377)، امنیت ملی در جهان سوم، ترجمه پژوهشکده راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی. - اسمیت، برایان کلاو (1384)، فهم سیاست در جهان سوم؛ نظریههای توسعه و دگرگونی سیاسی، ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی و محمد سعید قانئی نجفی، تهران: وزارت امور خارجه. - پوراحمدی، حسین و جمال جمالی (1388)، «طرح هلال شیعی؛ اهداف، موانع، پیامدها»، شیعهشناسی، دوره 7، ش 26، صص 56-7. - پور حسن، ناصر و عبدالمجید سیفی (1394)، «تقابل نوسلفیها با شیعیان و پیامدهای آن بر اتحاد جهان اسلام»، شیعه شناسی، دوره 13، ش 52، صص 34-7. - پیشقدم، رضا و آیدا فیروزیان و محمدرضا فارسیان (1394)، «آیندهپژوهی رشته زبان فرانسه با تکیهبر روش تحلیل لایهای علتها»، پژوهشهای ادب و زبان فرانسه، دوره 2، ش 4، صص27-1. - حیدری، امیر هوشنگ (1393)، «آیندهپژوهی»، اطلاعات و ارتباطات و دانش سیاسی، ش 196، صص 78-70. - حسینی مقدم، محمد (1389)، «کاربرد آیندهپژوهی در علوم سیاسی با تکیهبر روش تحلیل لایهای علتها»، رهیافتهای سیاسی و بینالملل، ش 23، صص 188-169. - خزایی، سعید و علیرضا نصرتی و فاطمه تکلوی (1394)، «واکاوی پدیده آواتاریسم با روش تحلیل لایهای علتها»، چشمانداز مدیریت دولتی، ش 21، صص 41-26. - روزنهان، دیوید ال و مارتین ای پی سلیگمن (1389)، آسیبشناسی روانی، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران: ارسباران. - زهرا، مبینی کشه و رهبر طالعی حور (1394)، «تبیین ظهور داعش و تأثیر آن بر امنیت ملی ج. ا.»، امنیت پژوهی، دوره 7، ش 49، صص 195-169. - سردارنیا، خلیلالله و فائزه کیانی (1395)، «تحلیل بحران سوریه از منظر شکافهای اجتماعی»، جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 4، ش 1، صص 132-111. - عنایتالله، سهیل (1388)، پرسش از آینده، آیندهپژوهی بهمثابه ابزار تحول سازمانی و اجتماعی، ترجمه مسعود منزوی، تهران: مرکز آیندهپژوهی علوم و فناوری دفاعی. - کریمی، علی (1390)، درآمدی بر جامعهشناسی سیاسی تنوع قومی؛ مسائل و نظریهها، تهران: سمت. - کاسیرر، ارنست (1385)، افسانه دولت، ترجمه نجف دریابندی، تهران: خوارزمی، چاپ دوم. - مارش، دیوید و جری استوکر (1387)، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیرمحمد حاج یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- Alloul, Jaafar (2011), ''The ‘Shi’a Crescent’ Theory'', Faculty of Arts and Philosophy Department of Languages and Cultures of the Near East and North Africa. - Abdo, Geneive (2017), the new Sectarianism; The Arab Uprising and The Rebirth of the Shi'a Sunni Divide, Oxford University Press. - Abdo, Geneive (2013), The New Sectarianism; The Arab Uprising and Rebirth of the Shi'a Sunni Divide, The Saban Center for Middle East Polisy at Brookings. - Bunzel, Cole (2015), From Paper State to Caliphate: The Ideology of the Islamic State, the Brookings Project on U.S. Relations with the Islamic World. - Cordesman Anthony H (2015), After ISIS; Creating Strategic Stability in Iraq, Working Draft. - Cakmak, Cenap (2015), ''The Arab Spring and the Shiite Crescent'', Review of Faith International Affairs, vol. 13, issue 2, pp. 52-63. - Cinnable, Ben & Natasha Lander & Kimberly Jackson (2017), Beating the Islamic State, Rand Copporation. - Eva, Bellin (2011), ''The Robustness of Authoritarianism in Middle East'', Comparative Politics, Vol. 36, No. 2, pp. 139-157. - Gabriel, Paulo & Hilo Pinto (2017), The Shattred Nation, in Sectarianization Mapping the New Politics of Middle East, Oxford University Press. - Guzansky, Yoel & Gallia Lindenstrauss (2013), ''The Emergence of the Sunni Axis in the Middle East'', Strategic Assessment, Vol. 16, No. 1. - Hashemi, Nader & Danny Postel (2017), Sectarianization, Mapping the New Politics of the Middle East, Oxford University Press. - Hilterman, Joost (2007), ''A New Sectarian Threat in the Middle East?'', International Review on the Red Cross, Vol. 89, No, pp 795-808. - Haddad, Fanar (2011), Sectarianism in Iraq, Oxford University Press. - Jenkins, Brain Michael (2015), How the Current Conflict Are Shaping the Future of Syria And Iraq, Rand Copporation. - Karakoc, Julide (2015), Authoritarianism in the Middle East, Palgrave Macmillan. - Kidd, D Suunie & James W. Kidd (1972), ''Theory of Fear as a Motivation'', Stanislaus Journal of Psychology, Vol. 2, No. 20, pp 1-11. - Lanchovichina, Elena (2016), Economic Costs of Post- Arab Spring Civil Wars in the Middle East and North Africa, Mediterranaen Yearbook. - Luizard, Pierre – Jean (2016), Sunnis, Shiites; the Secind Major Fitna, Mediterranean Yearbook.
- Magen, Amichai (2013), The Crisis of Governance in the Middle East, International Institute for Counter-Terrorism. - Mansour, Renad (2016), The Sunni Predicament in Iraq, Carnegie Middle East Center. - Maoz, Moshe (2007), The Shi'I Crescent; Myth and Reality, The Saban Center for Middle East Policy at the Brookings Institytion. - Nasr, Vali (2006), The Shia Revival, How Conflict within Islam Will Shape The Future, New York: w.w Nortorn & Compony. - Puelings, Jelle (2010), Fearing A Shiite Actopus, Royal Institute for International Relations. - Salloukh, Bassel F (2017), The Sectarianization of Geopolitics in the Middle East, in Sectarianization, Mapping the New Politics of the Middle East, Oxford University Press. - Shay, Shaul (2014), ''The Threat of tte Salafi Crescent'', The Begin – Sadat Center for Strategic Studies, No. 235. - World Bank Group (2017), ''Iraq; Systematic Country Diagnostic'', Report No, 112333-IQ, Worid Bank Group.
- Teti, Andrea & Pamela Abbott & Munqith Dagher (2017), Iraq After Isisi; Continued Conflict or Rebuilding Beyond Ethno Sectarian Identity?, 21/09/2017, https://www.opendemocracy.net/en/north-africa-west-asia/iraq-after-isis-continued-conflict-o. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 909 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 768 |
||
