گذار به تمدن نوین اسلامی از طریق تاب آور سازی جامعه ایرانی در مقابل عدم قطعیتهای آینده | ||
| فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4، مهر 1398، صفحه 117-150 اصل مقاله (660.9 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22070/nic.2020.1090 | ||
| نویسنده | ||
| تقی پارسامهر* | ||
| پژوهشگر آیندهپژوهی و علوم اجتماعی در پژوهشکده دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) | ||
| چکیده | ||
| امروزه جامعه ایرانی انواع مخاطرات، تنشها، حتی بحرانهای کمسابقهای را در حوزههای مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، زیستمحیطی و...تجربه کرده است. چنین به نظر میرسد که باگذشت زمان، مخاطرات و بحرانهای تازهتری ظهور میکنند و ثبات و پایداری جوامع را در معرض فروپاشی قرار میدهند. یعنی در جهان آینده گویا هیچ جامعه و تمدنی نمیتواند در برج و بارویی دور از غرش شوکها و ضربات سهمگین عدم قطعیتها، آسوده و آرام یابد. شاید بتوان در ارتباط با تمدن اسلامی آینده، چهار حوزه تمدنی شامل ایران، عربستان سعودی، مصر، و ترکیه را بهعنوان پیشرانهای مهم تمدنی در نظر گرفت. یعنی این چهار حوزه بیش از دیگران، ادعای تمدنی دارند. در این میان، ایران اسلامی، انقلاب اسلامی را به پیروزی رساند، توانسته حکومت و دولت اسلامی تشکیل دهد، و درصدد شکلدهی به امتداد این کلیت اسلامی، یعنی پیریزی جامعه و اعتلای تمدن اسلامی است. به نظر میرسد که توفیق در امر پیریزی جامعه و تمدن اسلامی در برقراری نسبت مطلوب تمدن با پایداری جامعه در افق بلندمدت است، چراکه تمدن امری بلندمدت است. تاب آور سازی، رویکردی است انضمامی با توجه به واقعیت شرایط جامعه ایرانی، برای ریلگذاری جامعه اسلامی ایرانی بهسوی ایجاد جامعه پایدار. تابآوری واسطهای است برای گذار به جامعه پایداری، و جامعه پایدار زمینهسازی آینده تمدنی است در قالب ظهور یا تقویت تمدن اسلامی که ظهور آن قبلاً رخداده است. و حالا باید اعتلاء یابد. خطمشیهای تابآورسازی جامعه ایرانی اسلامی را به سمت مراقبت از قابلیتهای راهبردی در مواجهه با عدم قطعیتهای آینده و بازیابی سریع پس از تأثیرگذاری شوکها و مخاطرات راهبردی، سوق میدهد. حفظ قابلیتهای راهبردی در فرازوفرود عدم قطعیتها، زمینه را برای پایداری و ظهور تمدن نوین آماده میسازد از این دیدگاه، لوازم تمدنی امری ضروری و حیاتی است، چراکه هیچ تمدنی از هیچ آغاز نمیشود، بلکه تمدنها به قابلیتهای انباشتهشده و تاریخی خود متکی هستند. بر فراز این انباشتگی تاریخی از قابلیتها و ظرفیتها،امکان رویشهای نوین میسر میشود. مفروض اساسی این تحقیق این است که تمدن نوین از آسمان انتزاع و خلأ نازل نخواهد شد، بلکه تمدن نوین آینده در فراگردهای تاریخی و اجتماعی جامعه به تکوین و ظهور میرسد. بنابراین با افزایش تابآوری جامعه ایرانی و غلبه بر عدم قطعیتهای آینده، از طریق واکنش و بازیابی مناسب، قابلیتهای امکانی را برای پایداری بلندمدت ، و سپس ظهور تمدن نوین یا اعتلای آن را، مهیا میسازد. در این تحقیق، از روش توصیفی- تحلیلی و مصاحبه با نخبگان استفاده شده است. یافتههای این مقاله میتواند مورداستفاده آینده پردازان تمدنی، و خطمشی اندیشان کلان قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شوکهای آینده؛ واکنش و بازیابی؛ خطمشیهای انطباقی؛ تابآوری جامعه؛ پایدارسازی بلندمدت؛ تکوین تمدنی | ||
| مراجع | ||
11.Anderies, J. M., Janssen, M. A., & Ostrom, E. (2004). A framework to analyze the robustness of social-ecological systems from an institutional perspective. Ecology and Society, 9(1), 18. 12.Berkes, F., & Folke, C. (Eds.). (1998). Linking social and ecological systems: Management practices and social mechanisms for building resilience. New York: Cambridge University Press. 13.Laclau, E. and Moufe, C.(1985). Hegemony and Socialist Strategy: towards a radical democratic politics. Verso, London. 14.Hall, R(2014)Adaptive governance policy for Societal Resilience and community Empowerment. Journal of US-china Public Administration, DAVID Pualishing. 15.Q, Bernier. R, Meinzen-Dick (2014) Resilience and social capital. IFPRI. 16.Aldrich, D P. Meyer, M (2014) Social Capital and Community Resilience. American Behavioral Scientist.SAGE. 17.Gylfason, Thorvaldur; Holmströmm, Bengt; Korkman, Sixten; Söderström, Hans Tson & Vihriälä, Vesa (2010), Nordics in Global Crisis Vulnerability. 18.Hallegatte, Stephane (2014), "Economic Resilience Definition and Measurement", The World Bank, Climate Change Group, Office of the Chief Economist. 19.Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics. 20.Holling, C. S. (1986). The resilience of terrestrial ecosystems: Local surprise and global change. In W. C. Clark and R. E. Munn (Eds.), Sustainable development of the biosphere (pp. 292-317). London: Cambridge University Press. 21.Brock, W. A., Mäler, K.-G., & Perrings, C. (2002). Resilience and sustainability: The economic analysis of nonlinear systems. In L. H. Gunderson and C. S. Holling (Eds.), Panarchy: Understanding transformations in systems of humans and nature. Washington, D.C.: Island Press. 22.Perrings, C. A. (2006). Resilience and sustainable development. Environment and Development Economics. 23.North, D. (1996). Empirical studies in institutional change. L. Alston and T. Eggertsson, (Eds.). Cambridge: Cambridge University Press. 24.Berkes, F., & Folke, C. (2002). Back to the future: Ecosystem dynamics and local knowledge. In L. H. Gunderson and C. S. 25.Ostrom, E. (2009). A general framework for analyzing sustainability of social-ecological systems. Science, 325(5939), 419-422. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 849 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 678 |
||
